Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 33
Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā
Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account
Devanagari script
प्रोवाचाखिलवृत्तान्त राज्ञश्चप्यात्मनः पितुः / स कृपालुर्महादेवः सभाज्य भृगुनन्दनम्
Transliteration
provācākhilavṛttānta rājñaścapyātmanaḥ pituḥ / sa kṛpālurmahādevaḥ sabhājya bhṛgunandanam
Translation
He recounted the entire account concerning the king and his own father. Compassionate Mahādeva honored Bhṛgu’s son and received him.
Word by Word
प्रोवाचsaid/told
प्रोवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
अखिलवृत्तान्तम्the entire account
अखिलवृत्तान्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअखिल-वृत्तान्त (प्रातिपदिक; अखिल + वृत्तान्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मधारय (अखिलः वृत्तान्तः)
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
अपिalso
अपि:
None (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-निपात (also/even)
आत्मनःof himself
आत्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
पितुःof (his) father
पितुः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
कृपालुःcompassionate
कृपालुः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृपालु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण
महादेवःMahādeva (Śiva)
महादेवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा-देव (प्रातिपदिक; महा + देव)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (महान् देवः)
सभाज्यhaving honored
सभाज्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-√भज् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यपन्त अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having honored/received’
भृगुनन्दनम्Bhṛgu’s son
भृगुनन्दनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभृगु-नन्दन (प्रातिपदिक; भृगु + नन्दन)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भृगोः नन्दनः)