Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 30
Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā
Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account
Devanagari script
अयं रामो महाभागे जमदग्निसुतो ऽनुजः / पितरं कार्त्तवीर्येण दृष्ट्वा चैव तिरस्कृतम्
Transliteration
ayaṃ rāmo mahābhāge jamadagnisuto 'nujaḥ / pitaraṃ kārttavīryeṇa dṛṣṭvā caiva tiraskṛtam
Translation
O most fortunate lady, this is Rāma, the younger son of Jamadagni; he saw his father insulted and slighted by Kārttavīrya.
Word by Word
अयम्this
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता; apposition)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
महाभागेO fortunate lady
महाभागे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन
जमदग्नि-सुतःson of Jamadagni
जमदग्नि-सुतः:
Karta (कर्ता; apposition)
TypeNoun
Rootजमदग्नि (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (जमदग्नेः सुतः); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
अनुजःyounger brother
अनुजः:
Karta (कर्ता; apposition)
TypeNoun
Rootअनुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
पितरम्father
पितरम्:
Karma (कर्म; object of दृष्ट्वा)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
कार्त्तवीर्येणby Karttavirya
कार्त्तवीर्येण:
Karana (करण; agent/instrument in passive sense)
TypeNoun
Rootकार्त्तवीर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकाल (having seen)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
तिरस्कृतम्insulted/treated with contempt
तिरस्कृतम्:
Karma (कर्म; qualifier of object)
TypeAdjective
Rootतिरस् + कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् पितरम्