Shloka 2
Śivaloka–Brahmaloka Varnana
Description of Śivaloka and the Upper Worlds
Devanagari script
लक्षयोजनमूर्द्ध्वं च ब्रह्मलोका द्विलक्षणम् / अथनिर्वचनीयं च योगिगम्यं परात्परम्
Transliteration
lakṣayojanamūrddhvaṃ ca brahmalokā dvilakṣaṇam / athanirvacanīyaṃ ca yogigamyaṃ parātparam
Translation
Two lakṣas of yojanas above Brahmaloka lies that realm. It is beyond description, attainable by yogins, and higher than the highest.
Word by Word
लक्षयोजनम्a hundred-thousand yojanas (in extent)
लक्षयोजनम्:
कर्म (कर्म; measure as object/extent)
TypeNoun
Rootलक्ष + योजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; द्विगु-समासः (लक्षं योजनानि यस्य/परिमाणम्)
ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; दिशावाचक/क्रियाविशेषण (upwards)
चand
च:
समुच्चय (conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
ब्रह्मलोकाःthe worlds of Brahmā (Brahmalokas)
ब्रह्मलोकाः:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्म + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः लोकाः)
द्विलक्षणम्having two characteristics; twofold
द्विलक्षणम्:
कर्म/विधेयविशेषण (predicate qualifier)
TypeAdjective
Rootद्वि + लक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; द्विगु/कर्मधारयार्थ (द्वे लक्षणे यस्य) used as predicate/qualifier
अथthen, moreover
अथ:
अव्ययार्थ (discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formआरम्भ/अनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)
निर्वचनीयम्indescribable
निर्वचनीयम्:
विशेषण (qualifier)
TypeAdjective
Rootनिर्वचनीय (कृदन्त; √वच् + नि: + अनीय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अनीय-प्रत्यय (gerundive: 'to be described') used as adjective
चand
च:
समुच्चय (conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
योगिगम्यम्attainable by yogins
योगिगम्यम्:
विशेषण (qualifier)
TypeAdjective
Rootयोगि + गम्य (कृदन्त; √गम् + यत्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (योगिनां गम्यम्)
परात्परम्supreme beyond the supreme
परात्परम्:
विशेषण (qualifier)
TypeAdjective
Rootपरात् + पर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; पञ्चमी-तत्पुरुषः (परात् परम् = beyond the beyond)