Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 33
Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)
Devanagari script
इत्युक्ता रेणुका तेन भृशं दुःखान्वितापि सा / कृच्छ्राद्धैर्यं समालंब्य तथेति प्रत्यभाषत
Transliteration
ityuktā reṇukā tena bhṛśaṃ duḥkhānvitāpi sā / kṛcchrāddhairyaṃ samālaṃbya tatheti pratyabhāṣata
Translation
Thus addressed by him, Renuka, though deeply afflicted with sorrow, gathered her courage with difficulty and replied, 'Let it be so.'
Word by Word
इतिthus
इति:
Vākyopasaṃhāra (वाक्योपसंहार)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्तिसूचक/उद्धरणचिह्न (quotative)
उक्ता(she) having been addressed/told
उक्ता:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन
रेणुकाReṇukā
रेणुका:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरेणुका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तेनby him
तेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन
भृशम्greatly
भृशम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formअव्यय; तीव्रतावाचक क्रियाविशेषण (intensifier)
दुःख-अन्विताafflicted with sorrow
दुःख-अन्विता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुःख (प्रातिपदिक) + अन्वित (प्रातिपदिक/कृदन्ताधारित)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपवाद (also/even)
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कृच्छ्रात्with difficulty
कृच्छ्रात्:
Kriyāviśeṣaṇa/Apādāna (क्रियाविशेषण/अपादान)
TypeNoun
Rootकृच्छ्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (also used as adj), पञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन; क्रियाविशेषणभावे (with difficulty)
धैर्यम्steadfastness
धैर्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधैर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
समालम्ब्यhaving grasped/held on to
समालम्ब्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-लम्ब् (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/absolutive), अव्ययभाव
तथाso
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (so/thus)
इति(saying) thus
इति:
Vākyopasaṃhāra (वाक्योपसंहार)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरणचिह्न (quotative)
प्रत्यभाषतreplied
प्रत्यभाषत:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति-भाष् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन