Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 100
Prajāpati-vaṃśānukīrtana — Genealogical Enumeration of Progenitors
Dharma’s Line and the Sādhyas
Devanagari script
तस्मात्पृथक्त्वमेकत्वं संख्या संख्ये गतागतम् / अल्पत्वं वा बहुत्वं वा तेषु को ज्ञातुमर्हति
Transliteration
tasmātpṛthaktvamekatvaṃ saṃkhyā saṃkhye gatāgatam / alpatvaṃ vā bahutvaṃ vā teṣu ko jñātumarhati
Translation
Therefore, whether among them there is separateness or oneness, the coming and going of number and counting, littleness or greatness—who can truly know it?
Word by Word
तस्मात्therefore
तस्मात्:
सम्बन्ध (हेतु/therefore)
TypeIndeclinable
Rootतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formतस्मात्-शब्दः पञ्चमी-रूपेण; हेत्वर्थे (therefore/from that)
पृथक्त्वम्separateness
पृथक्त्वम्:
कर्म (Karma/Object; item to be known)
TypeNoun
Rootपृथक्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular)
एकत्वम्oneness
एकत्वम्:
कर्म (Karma/Object; item to be known)
TypeNoun
Rootएकत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular)
संख्याnumber/count
संख्या:
कर्म (Karma/Object; item to be known)
TypeNoun
Rootसंख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular)
संख्येin counting/with respect to number
संख्ये:
अधिकरण (Adhikarana/Locative)
TypeNoun
Rootसंख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन (Singular)
गतागतम्coming and going
गतागतम्:
कर्म (Karma/Object; item to be known)
TypeNoun
Rootगत + आगत (प्रातिपदिक; √गम्-क्त + आ+√गम्-क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular); द्वन्द्व-समास (going and coming)
अल्पत्वम्smallness/fewness
अल्पत्वम्:
कर्म (Karma/Object; item to be known)
TypeNoun
Rootअल्पत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular)
वाor
वा:
सम्बन्ध (विकल्प/or)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प (disjunctive particle)
बहुत्वम्many-ness/plurality
बहुत्वम्:
कर्म (Karma/Object; item to be known)
TypeNoun
Rootबहुत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular)
वाor
वा:
सम्बन्ध (विकल्प/or)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प (disjunctive particle)
तेषुamong them/in these
तेषु:
अधिकरण (Adhikarana/Locative)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग (Masculine/Generic), सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन (Plural); सर्वनाम
कःwho
कः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (Singular); प्रश्नवाचक (interrogative pronoun)
ज्ञातुम्to know
ज्ञातुम्:
प्रयोजन (Purpose/Infinitive complement)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive); प्रयोजन (purpose)
अर्हतिis able/deserves
अर्हति:
क्रिया (Verb/आख्यात)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद