Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 60
रामस्य पितृसेवा-तीर्थाटन-वृत्तान्तः
Rama’s filial service and ordered pilgrimage; setting for the Haihaya episode
Devanagari script
वलभ्यलिन्दाङ्गपाचारुतोरणैरदभ्रपर्यन्तचतुष्किकादिभिः / स्तंभेषु कुड्येषु च दिव्यरत्नविचित्रचित्रैः परिशोभमानैः
Transliteration
valabhyalindāṅgapācārutoraṇairadabhraparyantacatuṣkikādibhiḥ / staṃbheṣu kuḍyeṣu ca divyaratnavicitracitraiḥ pariśobhamānaiḥ
Translation
The āśrama was adorned with valabhya and verandas, courtyards and graceful toraṇa gateways, and with catuṣkikā and other structures of broad extent. Upon pillars and walls, wondrous images inlaid with celestial gems gleamed, making it shine all the more.
Word by Word
वलभ्यलिन्दाङ्गपाचारुतोरणैःwith balconies, verandas, side-structures, and lofty gateways/arches
वलभ्यलिन्दाङ्गपाचारुतोरणैः:
करण (Instrument; descriptive)
TypeNoun
Rootवलभ्य-अलिन्द-अङ्गपाच-आरुतोरण (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—इतरेतर-द्वन्द्वः (वलभ्याः, अलिन्दाः, अङ्गपाचाः, आरुतोरणानि)
अदभ्रपर्यन्तचतुष्किकादिभिःwith vast enclosures, quadrangles, and the like
अदभ्रपर्यन्तचतुष्किकादिभिः:
करण (Instrument; descriptive)
TypeNoun
Rootअदभ्र-पर्यन्त-चतुष्किका-आदि (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—कर्मधारय/तत्पुरुषः: अदभ्रपर्यन्त (very extensive boundary) + चतुष्किका (four-sided courts/terraces) + आदि
स्तंभेषुon/in pillars
स्तंभेषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locus)
TypeNoun
Rootस्तम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (locative), बहुवचन
कुड्येषुon/in walls
कुड्येषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locus)
TypeNoun
Rootकुड्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction: and)
दिव्यरत्नविचित्रचित्रैःwith wondrous, gem-variegated designs
दिव्यरत्नविचित्रचित्रैः:
करण (Instrument; descriptive)
TypeAdjective
Rootदिव्य-रत्न-विचित्र-चित्र (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—कर्मधारयः/तत्पुरुषः: दिव्यरत्नैः विचित्रं चित्रं (variegated designs with divine gems)
परिशोभमानैःshining splendidly all around
परिशोभमानैः:
विशेषण (Qualifier; agreeing with preceding instrumentals)
TypeAdjective
Rootपरि-√शुभ्/शोभ् (धातु) (कृदन्त: शानच्)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; वर्तमानकाले शानच्-प्रत्ययान्त (present participle: shining all around)