Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 31
रामस्य पितृसेवा-तीर्थाटन-वृत्तान्तः
Rama’s filial service and ordered pilgrimage; setting for the Haihaya episode
Devanagari script
वसुधामन्वकीर्यन्त शोणितार्द्राः समन्ततः / एवं सवागुरैः कैश्चित्पतद्भिः पतितैरपि
Transliteration
vasudhāmanvakīryanta śoṇitārdrāḥ samantataḥ / evaṃ savāguraiḥ kaiścitpatadbhiḥ patitairapi
Translation
The earth was strewn on all sides with creatures wet with blood; thus, some were falling along with their snares, and others had already fallen.
Word by Word
वसुधाम्the earth/ground
वसुधाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवसुधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (singular)
अनुalong, after (as preverb)
अनु:
Upasarga (उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय (preverb/indeclinable)
अकीर्यन्तwere scattered over
अकीर्यन्त:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकॄ (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), आत्मनेपद (Ātmanepada), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (plural); उपसर्ग: अनु-; धातु: कॄ/किर् ‘to scatter, to strew’
शोणित-आर्द्राःwet with blood
शोणित-आर्द्राः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootशोणित (प्रातिपदिक) + आर्द्र (प्रातिपदिक)
Formबहुवचन (plural), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), पुल्लिङ्ग (masculine); तत्पुरुष-समास (determinative): शोणितेन आर्द्राः ‘wet with blood’
समन्ततःon all sides
समन्ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
स-वागुरैःwith snares/nets
स-वागुरैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootवागुर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (m/n), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (plural); अव्ययीभाव-समास: स- ‘with’ + वागुरैः ‘with nets/snares’
कैश्चित्by some
कैश्चित्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (plural); चित्-प्रत्यययुक्त (indefinite)
पतद्भिःby those falling
पतद्भिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootपत् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (present active participle/शतृ), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (plural), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (m/n)
पतितैःby those fallen
पतितैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootपत् (धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle/क्त), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (plural), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (m/n)
अपिalso, even
अपि:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle)