Shloka 65
Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord
Devanagari script
त्वामेव मन्ये सकलं पिता माता सुत्दृद्गुरू / परमापदमापन्नं त्वं मां समुपजीवयन्
Transliteration
tvāmeva manye sakalaṃ pitā mātā sutdṛdgurū / paramāpadamāpannaṃ tvaṃ māṃ samupajīvayan
Translation
I deem you to be my all—father, mother, son, and steadfast guru. When I fell into the direst peril, you sustained me and kept me alive.
Word by Word
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया (कर्म), एकवचन
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphatic/only)
मन्येI consider
मन्ये:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलट् (present), उत्तमपुरुष, एकवचन
सकलम्all (as everything)
सकलम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसकल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘all/entire’ (predicate complement)
पिताfather
पिता:
Pradhana-nama (विधेय/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (सम्बोधन/विधेय-प्रथमा)
माताmother
माता:
Pradhana-nama (विधेय/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (विधेय-प्रथमा)
सुतson
सुत:
Pradhana-nama (विधेय/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (विधेय-प्रथमा)
दृक्eye/sight
दृक्:
Pradhana-nama (विधेय/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदृक् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘दृष्टिः/नेत्रम्’ (विधेय-प्रथमा)
गुरुःteacher
गुरुः:
Pradhana-nama (विधेय/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (विधेय-प्रथमा)
परमापदम्the greatest calamity
परमापदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपरमा-आपद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (आपद्), द्वितीया, एकवचन; ‘परमा आपद्’ = greatest calamity
आपन्नम्having fallen into
आपन्नम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootआ-पद् (पद् धातु; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘fallen into/attained’ (qualifies implicit ‘अवस्था/दशा’)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
माम्me
माम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया, एकवचन
समुपजीवयन्sustaining (me)
समुपजीवयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-उप-जीव् (जीव् धातु; कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘sustaining/supporting’