Shloka 53
Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord
Devanagari script
व्याघ्रेणानुद्रुतः सो ऽपि पलायन्वनगह्वरे / निपपात द्विजसुतस्त्रस्तः प्राणभयातुरः
Transliteration
vyāghreṇānudrutaḥ so 'pi palāyanvanagahvare / nipapāta dvijasutastrastaḥ prāṇabhayāturaḥ
Translation
Pursued by the tiger, the brahmin’s son fled into the forest ravines; trembling and distressed with fear for his life, he fell down.
Word by Word
व्याघ्रेणby the tiger
व्याघ्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootव्याघ्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण/हेतु), एकवचनम्
अनुद्रुतःbeing chased
अनुद्रुतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअनु√द्रु (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त-भूतकृदन्तः (past passive participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), एकवचनम्; सर्वनाम
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-अव्ययम् (also/even)
पलायन्fleeing
पलायन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootपलाय (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्तः (present active participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्रियासहचरः
वनगह्वरेin a forest-cave/forest-gorge
वनगह्वरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवन + गह्वर (प्रातिपदिक); वने गह्वरे
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्; सप्तमी-तत्पुरुषः
निपपातfell down
निपपात:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि√पत् (धातु)
Formलिट् (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
द्विजसुतःthe Brahmin’s son
द्विजसुतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज + सुत (प्रातिपदिक); द्विजस्य सुतः
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः
त्रस्तःterrified
त्रस्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootत्रस् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्तः, पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
प्राणभयातुरःdistressed from fear for his life
प्राणभयातुरः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्राण + भय + आतुर (प्रातिपदिक); प्राणानां भयेन आतुरः
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तृतीया/षष्ठी-समर्थ-तत्पुरुषः (sense: distressed due to fear for life)