Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 28
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
ततो विमृश्य बहुशो मनसाभृगुपुङ्गवः / उवाच शनकैर्व्याधं वचनं सूनृताक्षरम्
Transliteration
tato vimṛśya bahuśo manasābhṛgupuṅgavaḥ / uvāca śanakairvyādhaṃ vacanaṃ sūnṛtākṣaram
Translation
Then the foremost of Bhṛgu’s line, having reflected many times within his mind, spoke slowly to the hunter in words both gentle and true.
Word by Word
ततःthen/thereupon
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/Sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तदर्थक अव्यय (ablatival adverb)
विमृश्यhaving reflected
विमृश्य:
Sambandha (सम्बन्ध/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootवि+मृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), ‘having reflected/considered’
बहुशःmany times
बहुशः:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootबहुशः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (frequency adverb)
मनसाwith (his) mind
मनसा:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण
भृगुपुङ्गवःthe foremost of the Bhṛgus
भृगुपुङ्गवः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक) + पुङ्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भृगूणां पुङ्गवः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
शनकैःgently/slowly
शनकैः:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootशनकैः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (manner adverb)
व्याधम्the hunter
व्याधम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootव्याध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वचनम्speech/words
वचनम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सूनृत-अक्षरम्with gentle/true words
सूनृत-अक्षरम्:
Karma (कर्म/Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootसूनृत (प्रातिपदिक) + अक्षर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (सूनृतानि अक्षराणि यस्मिन् तत्) ‘वचनम्’ इत्यस्य विशेषण