Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 73
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
इमं विधिं यो हि पठेदतन्द्रितः समाहितः संसदि पर्वसंधिषु / अपत्यभागी च परेण तेजसा दिवौकसां स व्रजते सलोकताम्
Transliteration
imaṃ vidhiṃ yo hi paṭhedatandritaḥ samāhitaḥ saṃsadi parvasaṃdhiṣu / apatyabhāgī ca pareṇa tejasā divaukasāṃ sa vrajate salokatām
Translation
Whoever recites this ordinance without sloth, with a collected mind, in the assembly and at the junctures of sacred festivals—shining with higher splendor—gains the blessing of offspring and attains salokatā, dwelling in the same realm as the denizens of heaven.
Word by Word
इमम्this
इमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम
विधिम्procedure/rite
विधिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धसूचक
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिश्चय/हेतुवाचक-अव्यय (indeed/for)
पठेत्should recite/read
पठेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपठ् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
अतन्द्रितःunwearied / diligent
अतन्द्रितः:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअतन्द्रित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
समाहितःcollected, attentive
समाहितः:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसमाहित (कृदन्त-प्रातिपदिक; धा धातु + सम्-आ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्यय (past participle)
संसदिin the assembly
संसदि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंसद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण (locative)
पर्व-सन्धिषुat the junctions of festivals/holy days
पर्व-सन्धिषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपर्व (प्रातिपदिक) + सन्धि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; अधिकरण
अपत्य-भागीsharing in progeny / blessed with offspring
अपत्य-भागी:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootअपत्य (प्रातिपदिक) + भागिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
परेणby supreme
परेण:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; विशेषण (instrumental)
तेजसाsplendor/power
तेजसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
दिवौकसाम्of the gods (heaven-dwellers)
दिवौकसाम्:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदिवौकस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
व्रजतेgoes
व्रजते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
स-लोकताम्to the same world (as them)
स-लोकताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस (उपसर्ग/अव्यय) + लोकता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; अव्ययीभाव (‘with the same world’)