Shloka 70
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
स पङ्क्तिपावनश्चैव द्विजानामग्रभुग्भवेत् / आश्राव्य च द्विजान्सो ऽथ सर्वकामानवाप्नुयात्
Transliteration
sa paṅktipāvanaścaiva dvijānāmagrabhugbhavet / āśrāvya ca dvijānso 'tha sarvakāmānavāpnuyāt
Translation
He becomes the purifier of the sacred dining line and is entitled to the foremost share among the twice-born. Having caused the twice-born to hear it, he then attains all desires.
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
पङ्क्ति-पावनःpurifier of the (dining) line
पङ्क्ति-पावनः:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootपङ्क्ति (प्रातिपदिक) + पावन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (adjective)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)
द्विजानाम्of the twice-born (Brahmins)
द्विजानाम्:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; सम्बन्ध (genitive)
अग्र-भुक्one who eats first / takes the first share
अग्र-भुक्:
Karta-anvaya (कर्तृपद/कर्तृविशेषण)
TypeNoun
Rootअग्र (प्रातिपदिक) + भुज् (धातु) → भुक् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कृदन्त-प्रातिपदिक (agent noun: ‘one who eats’)
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
आश्राव्यhaving recited / having made (them) hear
आश्राव्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + आ- (उपसर्ग)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having caused to hear/recited’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
द्विजान्the twice-born (Brahmins)
द्विजान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/thereupon)
सर्व-कामान्all desires
सर्व-कामान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
अवाप्नुयात्would obtain
अवाप्नुयात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-आप् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद