Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 61
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
योगेश्वराणामा क्रोशं शृणुयाद्यो यतात्मनाम् / सहि कालं चिरं मज्जेन्नरके नात्र संशयः / कुंभीपाकेषु पच्यन्ते जिह्वाच्छेदे पुनः पुनः
Transliteration
yogeśvarāṇāmā krośaṃ śṛṇuyādyo yatātmanām / sahi kālaṃ ciraṃ majjennarake nātra saṃśayaḥ / kuṃbhīpākeṣu pacyante jihvācchede punaḥ punaḥ
Translation
He who listens to the abuse of self-controlled Yogis sinks into hell for a long time; there is no doubt about this. They are cooked in the Kumbhipaka hell and their tongues are cut again and again.
Word by Word
योगेश्वराणाम्of the yogic lords
योगेश्वराणाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयोगेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन; तत्पुरुषः (योग + ईश्वर)
आloudly/indeed
आ:
Upapada (उपपद/particle)
TypeIndeclinable
Rootआ (अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय; here as intensifier with क्रोशम् (crying out)
क्रोशम्a cry/abuse
क्रोशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्रोश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
शृणुयात्should hear/listen (to)
शृणुयात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
यतात्मनाम्of the self-restrained (sages)
यतात्मनाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयतात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; बहुव्रीहिः (यतः आत्मा येषाम् = self-controlled)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
कालम्time
कालम्:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; काल-परिमाण (duration)
चिरम्for long
चिरम्:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootचिरम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
मज्जेत्would sink/be immersed
मज्जेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमज्ज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
नरकेin hell
नरके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
नno
न:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
अत्रhere/in this matter
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कुंभीपाकेषुin Kumbhīpāka hells
कुंभीपाकेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुंभीपाक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; तत्पुरुषः (कुंभी + पाक = pot-boiling hell)
पच्यन्तेare cooked
पच्यन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपच् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense: are cooked)
जिह्वाच्छेदेin (the torment of) tongue-cutting
जिह्वाच्छेदे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootजिह्वा + छेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुषः (जिह्वायाः छेदः)
पुनःagain
पुनः:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb)
पुनःagain and again
पुनः:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरुक्ति (repetition for emphasis)