Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 35
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
भिषग्जीवी प्राशनिकः परस्त्रीं यश्च सेवते / विक्रीणाति च यो ब्रह्मव्रतानि नियमांस्तथा
Transliteration
bhiṣagjīvī prāśanikaḥ parastrīṃ yaśca sevate / vikrīṇāti ca yo brahmavratāni niyamāṃstathā
Translation
He who lives by the trade of a physician, he who feeds on another’s food, and he who serves another man’s wife; and he who sells the Brahmanic vows and sacred disciplines.
Word by Word
भिषग्जीवीone who lives by medicine (a physician by livelihood)
भिषग्जीवी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभिषग् + जीविन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भिषगः जीविका यस्य/भिषग्जीवी)
प्राशनिकःa glutton/one who eats (for hire)
प्राशनिकः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootप्राशनिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
परस्त्रीम्another man’s wife
परस्त्रीम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootपरस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारयः (परा च सा स्त्री)
यःwho
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
सेवतेserves/consorts with
सेवते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootसेव् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
विक्रीणातिsells
विक्रीणाति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवि + क्री (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
यःwho
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम
ब्रह्मव्रतानिBrahma-related vows/sacred vows
ब्रह्मव्रतानि:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootब्रह्म + व्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः व्रतानि)
नियमान्rules/observances
नियमान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootनियम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
तथाlikewise/also
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)