Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 3
Nakṣatra-Śrāddha Phala-Vidhi
Results of Śrāddha by Asterism
Devanagari script
अपत्यकामो रोहिण्यां सौम्ये तेजस्विना भवेत् / प्रायशः क्रूरकर्माणि आर्द्रायां श्राद्धमाचरन्
Transliteration
apatyakāmo rohiṇyāṃ saumye tejasvinā bhavet / prāyaśaḥ krūrakarmāṇi ārdrāyāṃ śrāddhamācaran
Translation
One who longs for offspring, performing śrāddha under Rohiṇī, becomes gentle and radiant. But one who observes śrāddha under Ārdrā is, for the most part, drawn toward harsh and cruel deeds.
Word by Word
अपत्यकामःdesiring offspring
अपत्यकामः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootapatya-kāma (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: अपत्यस्य कामः; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (कर्ता-विशेषण)
रोहिण्याम्in (the nakṣatra) Rohiṇī
रोहिण्याम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootrohiṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; नक्षत्रनाम
सौम्येin Saumya (Mṛgaśīrṣa)
सौम्ये:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsaumya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन; नक्षत्रनाम (Saumya = Mṛgaśīrṣa)
तेजस्विनाwith brilliance, as radiant
तेजस्विना:
Karaṇa/Hetu (करण/हेतु)
TypeAdjective
Roottejasvin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/करण), एकवचन; साधन/हेतु-भावे ‘तेजस्वित्वेन’
भवेत्would become
भवेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
प्रायशःgenerally, for the most part
प्रायशः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootprāyaśas (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण): ‘प्रायः/बहुधा’
क्रूरकर्माणिcruel deeds
क्रूरकर्माणि:
Karma (कर्म) (implied result/acts)
TypeNoun
Rootkrūra-karman (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास: क्रूरं कर्म; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
आर्द्रायाम्in Ārdrā
आर्द्रायाम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootārdrā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; नक्षत्रनाम
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (कर्म) (of ‘आचरन्’)
TypeNoun
Rootśrāddha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
आचरन्performing
आचरन्:
Karta (कर्ता) (implicit ‘सः/नरः’)
TypeVerb
Rootā-car (धातु)
Formकृदन्त (शतृ-प्रत्यय, present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘आचरन्’ = ‘कुर्वन्’