Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 28
Aśauca-vidhi (Rules of Impurity) within Śrāddha-kalpa — Chapter on Testing/Selecting Brahmanas and Honoring the Atithi
Devanagari script
षडङ्गविद्ध्यानयोगौ सर्वतत्रस्तथैव च / यायावरश्च पञ्चैते विज्ञेयाः पङ्क्तिपावनाः
Transliteration
ṣaḍaṅgaviddhyānayogau sarvatatrastathaiva ca / yāyāvaraśca pañcaite vijñeyāḥ paṅktipāvanāḥ
Translation
The knower of the ṣaḍaṅgas, the practitioner of dhyāna‑yoga, the adept in all tantras, and the yāyāvara—these five are to be known as paṅkti‑pāvana, purifiers of the sacred row.
Word by Word
षडङ्गविद्ध्यानयोगौthe six auxiliaries (vedāṅgas) and the (an-)yogas
षडङ्गविद्ध्यानयोगौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootषडङ्ग + विद्या + अनयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; द्वन्द्व-समास (षडङ्गविद्याः च अनयोगौ च)
सर्वतत्रःone who is everywhere/engaged in all places
सर्वतत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व + तत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि (यः सर्वत्र तत्र = who is everywhere/engaged everywhere)
तथाthus
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus/so)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (indeed/only)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (and)
यायावरःwandering mendicant (yāyāvara)
यायावरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयायावर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
पञ्चfive
पञ्च:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्याशब्द; (एते इति) विशेषण
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
विज्ञेयाःare to be known/recognized
विज्ञेयाः:
Karya (विधेय/कर्तव्य)
TypeVerb
Rootवि + ज्ञा (धातु) + य (कृत्य)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (यत्/ण्यत्-भावे), विधेयार्थ ‘to be known’; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
पङ्क्तिपावनाःpurifiers of the (dining) row/line
पङ्क्तिपावनाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपङ्क्ति + पावन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (पङ्क्तेः पावनाः = purifiers of the line/row)