Shloka 9
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
दृष्टवान्स्वर्गसोपानं भगवानङ्गिराः पुरा / अग्निहोत्रे महातेजाः प्रस्तारार्थं कुशोत्तमान्
Transliteration
dṛṣṭavānsvargasopānaṃ bhagavānaṅgirāḥ purā / agnihotre mahātejāḥ prastārārthaṃ kuśottamān
Translation
In ancient times, the venerable Aṅgiras beheld the stairway to heaven. Radiant with great splendor, he took the finest kuśa-grass for the prastara in the Agnihotra rite.
Word by Word
दृष्टवान्having seen
दृष्टवान्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Rootदृष्टवत् (कृदन्त; √दृश् धातु)
Formभूतकृदन्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); कर्तरि प्रयोग (agentive)
स्वर्ग-सोपानम्the stairway to heaven
स्वर्ग-सोपानम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootस्वर्ग-सोपान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुष (स्वर्गस्य सोपानम्)
भगवान्the venerable one
भगवान्:
Karta (कर्ता/Apposition)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
अङ्गिराःAṅgiras (sage)
अङ्गिराः:
Karta (कर्ता/Apposition)
TypeNoun
Rootअङ्गिरस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
पुराformerly
पुरा:
Adhikaraṇa (अधिकरण/temporal)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
अग्निहोत्रेin/at the Agnihotra rite
अग्निहोत्रे:
Adhikaraṇa (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootअग्निहोत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular)
महातेजाःof great splendor
महातेजाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा-तेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); विशेषण; समासः—कर्मधारय (महत्तेजाः)
प्रस्तार-अर्थम्for making the ritual spread (of kuśa)
प्रस्तार-अर्थम्:
Prayojana (प्रयोजन/purpose)
TypeIndeclinable
Rootप्रस्तार-अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; द्वितीया-एकवचनरूपेण अव्ययवत् (for the purpose of...)
कुश-उत्तमान्excellent kuśa grasses
कुश-उत्तमान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकुश-उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन (Plural); समासः—कर्मधारय (उत्तमाः कुशाः)