Shloka 78
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
अच्छोदकं नामसरस्तत्राच्छोदासमुद्भवः / मत्स्ययोनौ पुनर्जाता नियोगात्कारणेन तु
Transliteration
acchodakaṃ nāmasarastatrācchodāsamudbhavaḥ / matsyayonau punarjātā niyogātkāraṇena tu
Translation
There is a lake named Acchodaka; from it arose Acchodā. Yet by the ordinance of niyoga, she was born again in the womb of a fish.
Word by Word
अच्छोदकम्Acchodaka (name)
अच्छोदकम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअच्छोदक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः—अच्छ + उदक (कर्मधारय)
नामnamed
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (indeclinable ‘named/called’)
सरःlake
सरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
अच्छोदात्from (the lake) Acchodā
अच्छोदात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootअच्छोदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन
समुद्भवःarising/originating
समुद्भवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसमुद्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
मत्स्ययोनौin a fish-womb
मत्स्ययोनौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमत्स्य-योनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; समासः—मत्स्यस्य योनि (षष्ठी-तत्पुरुष)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्तिवाचक क्रियाविशेषण (adverb)
जाताःwere born
जाताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootजात (कृदन्त; √जन्)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; ‘born’ (past passive participle used predicatively)
नियोगात्due to an injunction/appointment
नियोगात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootनियोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन
कारणेनby reason/cause
कारणेन:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधसूचक निपात (particle)