Shloka 73
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
ब्रह्मतुण्डह्रदे स्नात्वा सद्दयो भवति ब्राह्मणः / तस्मिंस्तु श्राद्धमानन्त्यं जपहोमतपांसि च
Transliteration
brahmatuṇḍahrade snātvā saddayo bhavati brāhmaṇaḥ / tasmiṃstu śrāddhamānantyaṃ japahomatapāṃsi ca
Translation
Having bathed in the Brahmatuṇḍa lake, a brāhmaṇa becomes pure at once. In that tīrtha, śrāddha yields endless merit, and so do japa, homa, and austerities.
Word by Word
ब्रह्मतुण्डह्रदेin the Brahmatuṇḍa lake
ब्रह्मतुण्डह्रदे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootब्रह्म-तुण्ड-ह्रद (प्रातिपदिक; ब्रह्म + तुण्ड + ह्रद)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; स्थानवाचक (locative)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
क्रियाविशेषण (Kriyāviśeṣaṇa/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वक्रिया
सत्good, virtuous
सत्:
सम्बन्ध (Viśeṣaṇa/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (predicative)
दयःcompassionate (one)
दयः:
सम्बन्ध (Predicate-noun/प्रत्ययार्थ)
TypeNoun
Rootदय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; भाववाचक
भवतिbecomes
भवति:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
ब्राह्मणःa brāhmaṇa
ब्राह्मणः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तस्मिन्in that (place)
तस्मिन्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; सर्वनाम
तुbut, indeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थ
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; कर्म/विषयार्थ (context-dependent)
आनन्त्यम्endlessness; inexhaustible (merit)
आनन्त्यम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/विशेषण)
TypeNoun
Rootआनन्त्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; फल/गुणवाचक
जपrecitations
जप:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootजप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन (as member of compound)
होमoblations (fire-offerings)
होम:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootहोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन (as member of compound)
तपांसिausterities
तपांसि:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन
चand
च:
सम्बन्ध (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)