Shloka 23
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
दिव्यैश्चन्दनवृक्षैश्च पादपैरुपशोभितम् / आपश्चन्दनसंयुक्ताः स्पन्देति सततं ततः
Transliteration
divyaiścandanavṛkṣaiśca pādapairupaśobhitam / āpaścandanasaṃyuktāḥ spandeti satataṃ tataḥ
Translation
That region is adorned with divine sandalwood trees and other plants. There the waters, infused with sandal fragrance, ever quiver and ripple without cease.
Word by Word
दिव्यैःwith divine
दिव्यैः:
करण (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण) बहुवचन; adjective qualifying वृक्षैः
चन्दन-वृक्षैःwith sandalwood trees
चन्दन-वृक्षैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचन्दन (प्रातिपदिक) + वृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण) बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (चन्दनस्य वृक्षाः)
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
पादपैःwith trees
पादपैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपादप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण) बहुवचन
उपशोभितम्adorned, beautified
उपशोभितम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउप-शोभ् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; qualifies an implied neuter noun (e.g., वनम्/प्रदेशम्)
आपःwaters
आपः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (pluralia tantum), प्रथमा बहुवचन
चन्दन-संयुक्ताःmixed with sandalwood
चन्दन-संयुक्ताः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचन्दन (प्रातिपदिक) + सम्-युज् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय); पुंलिङ्ग प्रथमा बहुवचन (agreeing with आपः by sense); तत्पुरुष: चन्दनेन संयुक्ताः
स्पन्देति(it) throbs/quivers—‘spande’
स्पन्देति:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्पन्द् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; इति-सम्बद्धं वचनम् (quoted expression)
सततम्constantly
सततम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसतत (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूतम् (adverb)
ततःfrom there, thereafter
ततः:
अपादान/देश-काल (Ablative sense/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय/सर्वनाम-प्रातिपदिक तद्)
Formअव्यय; अपादान/देश-कालसूचक (from there/thereafter)