Shloka 124
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
दशवर्षसहस्राणि तस्यां स्नातस्तु जीवति / श्राद्धं भवति चानन्तं तत्र दत्तं महोदयम्
Transliteration
daśavarṣasahasrāṇi tasyāṃ snātastu jīvati / śrāddhaṃ bhavati cānantaṃ tatra dattaṃ mahodayam
Translation
He who bathes in it lives for ten thousand years; and the Śrāddha offered there becomes of endless fruit, bringing about great spiritual merit.
Word by Word
दश-वर्ष-सहस्राणिten thousand years
दश-वर्ष-सहस्राणि:
कर्म (Karma/Extent of time)
TypeNoun
Rootदश (प्रातिपदिक) + वर्ष (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), बहुवचन; कालपरिमाण (duration)
तस्याम्in that (pond/place)
तस्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; सर्वनाम
स्नातः(one who has) bathed
स्नातः:
कर्ता (Karta/Agent, as qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootस्नात (कृदन्त; √स्ना)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle) = ‘having bathed/bathed’
तुindeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक निपात (particle: ‘indeed/but’)
जीवतिlives
जीवति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√जीव् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
श्राद्धम्Śrāddha rite
श्राद्धम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भवतिbecomes / is
भवति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
अनन्तम्endless / infinite
अनन्तम्:
विशेषण (Adjectival modifier)
TypeAdjective
Rootअनन्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying श्राद्धम्)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative setting)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
दत्तम्given (there)
दत्तम्:
विशेषण/कर्मणि भाव (Qualifies implied act/thing)
TypeAdjective
Rootदत्त (कृदन्त; √दा)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; (elliptic: ‘that which is given’)
महोदयम्of great merit/benefit
महोदयम्:
विशेषण (Adjectival modifier)
TypeAdjective
Rootमहोदय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of दत्तम्/श्राद्धम्); महत्+उदय (great + benefit)