Shloka 116
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
तीरे तु सरसस्तस्य देवस्या यतनं महत् / आरुह्य तु जपंस्तत्र सिद्धो याति दिवं ततः
Transliteration
tīre tu sarasastasya devasyā yatanaṃ mahat / āruhya tu japaṃstatra siddho yāti divaṃ tataḥ
Translation
On the shore of that lake stands the great sanctuary of that Deva. Ascending there and performing japa, one becomes accomplished and then departs to heaven.
Word by Word
तीरेon the bank
तीरे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/विरोधार्थक (but/indeed)
सरसःof the lake
सरसः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुं/नपुंसक, षष्ठी (6th), एकवचन
देवस्यof the deity
देवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
आयतनम्abode/shrine
आयतनम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआयतन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
महत्great
महत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; adjective qualifying आयतनम्
आरुह्यhaving climbed/ascended
आरुह्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ-√रुह् (धातु) + य (क्त्वा-लोप)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund) ‘having ascended’
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; emphasis/contrast
जपन्reciting/muttering (prayers)
जपन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootजप् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक
सिद्धःan accomplished person
सिद्धः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘accomplished one’ (as predicate/subject)
यातिgoes
याति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
दिवम्to heaven
दिवम्:
Gati-Karma (गतिकर्म)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
ततःthereafter/from there
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तर/तस्मात् (thereafter/from there)