Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 5
श्राद्धकल्पे पितृदेवपूजाक्रमः (Śrāddhakalpa: Order of Pitṛ and Deva Worship)
Devanagari script
हिमवच्छिखरे रम्ये देवर्षिगणसेविते / शुद्धेन मन्सा प्रीता ऊचुस्तान्पितरस्तदा
Transliteration
himavacchikhare ramye devarṣigaṇasevite / śuddhena mansā prītā ūcustānpitarastadā
Translation
On the lovely peak of Himavat, attended by hosts of devarṣis, the Pitṛs—pleased with minds made pure—spoke to them then.
Word by Word
हिमवत्-शिखरेon the peak of Himavat
हिमवत्-शिखरे:
अधिकरण (Locative)
TypeNoun
Rootहिमवत् (प्रातिपदिक) + शिखर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (हिमवतः शिखरे), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन — Locative singular
रम्येbeautiful
रम्ये:
विशेषण (Locative qualifier)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन — Locative singular; qualifying शिखरे
देवर्षिगणसेवितेfrequented by hosts of divine seers
देवर्षिगणसेविते:
विशेषण (Locative qualifier)
TypeAdjective
Rootदेवर्षि + गण + सेवित (प्रातिपदिक; क्त-कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समास (देवर्षिगणैः सेविते), क्त-कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन — Locative singular; qualifying शिखरे
शुद्धेनpure
शुद्धेन:
करण (Instrument)
TypeAdjective
Rootशुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन — Instrumental singular; qualifying मनसा
मनसाwith mind
मनसा:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन — Instrumental singular
प्रीताःpleased
प्रीताः:
विशेषण (of पितरः)
TypeAdjective
Rootप्री (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Nominative plural; ‘pleased’
ऊचुःsaid
ऊचुः:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, बहुवचन — 3rd person plural perfect; परस्मैपद
तान्to them/those (acc.)
तान्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन — Accusative plural
पितरःthe Fathers (Pitṛs)
पितरः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Nominative plural
तदाthen
तदा:
कालाधिकरण (Temporal adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय — adverb of time