Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 42
श्राद्धकल्पे पितृदेवपूजाक्रमः (Śrāddhakalpa: Order of Pitṛ and Deva Worship)
Devanagari script
अक्षुद्रत्वं कृतज्ञत्वं दाक्षिण्यं संस्कृतं वचः / तपो यज्ञांश्च दानं च प्रयच्छन्ति पितामहाः
Transliteration
akṣudratvaṃ kṛtajñatvaṃ dākṣiṇyaṃ saṃskṛtaṃ vacaḥ / tapo yajñāṃśca dānaṃ ca prayacchanti pitāmahāḥ
Translation
The Pitāmahas (ancestral fathers) bestow nobility of heart, gratitude, kindness, refined speech, austerity (tapas), sacrifices (yajña), and the grace of giving (dāna).
Word by Word
अक्षुद्रत्वम्nobility (non-meanness)
अक्षुद्रत्वम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअ + क्षुद्र + त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; भाववाचक (abstract noun)
कृतज्ञत्वम्gratitude
कृतज्ञत्वम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकृतज्ञ + त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भाववाचक
दाक्षिण्यम्kindness/generosity
दाक्षिण्यम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदाक्षिण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
संस्कृतम्refined
संस्कृतम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-स्कृ (धातु)
Formक्त (past passive participle) विशेषणम्; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (agreeing with वचः)
वचःspeech/words
वचः:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तपःausterity
तपः:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
यज्ञान्sacrifices
यज्ञान्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
दानम्gift/charity
दानम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
प्रयच्छन्तिbestow/grant
प्रयच्छन्ति:
विधेयक्रिया (Predicate verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-यम् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
पितामहाःforefathers/ancestors
पितामहाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन