Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 38
श्राद्धकल्पे पितृदेवपूजाक्रमः (Śrāddhakalpa: Order of Pitṛ and Deva Worship)
Devanagari script
भङ्यमन्नं तथा पेयं मूलानि च फलानि च / हुत्वाग्नौ च ततः पिण्डान्निर्वपेद्दक्षिणा मुखः
Transliteration
bhaṅyamannaṃ tathā peyaṃ mūlāni ca phalāni ca / hutvāgnau ca tataḥ piṇḍānnirvapeddakṣiṇā mukhaḥ
Translation
Having offered into the fire roasted or pounded food, drink, roots, and fruits, then—facing south—one should place the piṇḍa offerings according to the rite.
Word by Word
भङ्ग्यम्broken/crumbled
भङ्ग्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभङ्ग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; qualifying ‘अन्नम्’ (broken/crumbled)
अन्नम्food
अन्नम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; ‘likewise’
पेयंdrink
पेयं:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपेयं (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘drinkable (thing)’
मूलानिroots
मूलानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
फलानिfruits
फलानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
हुत्वाhaving offered
हुत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootहु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), अव्यय; ‘having offered’
अग्नौin the fire
अग्नौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
ततःthen/thereafter
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; ablatival adverb ‘then/from that’
पिण्डान्piṇḍas (rice-balls)
पिण्डान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपिण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
निर्वपेत्should offer/place down
निर्वपेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनिर्- वप् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; ‘should place/offer’
दक्षिणामुखःsouth-facing
दक्षिणामुखः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदक्षिणा + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; agent qualifier ‘south-facing’