Shloka 16
श्राद्धकल्पे पितृदेवपूजाक्रमः (Śrāddhakalpa: Order of Pitṛ and Deva Worship)
Devanagari script
क्षमानुग्रहकृद्देवः संचकार यथोदितम् / वेदे पञ्च महायज्ञा नराणां समुदाहृताः
Transliteration
kṣamānugrahakṛddevaḥ saṃcakāra yathoditam / vede pañca mahāyajñā narāṇāṃ samudāhṛtāḥ
Translation
The god who grants forgiveness and favor did exactly as was spoken; in the Veda, five Great Sacrifices (Mahāyajñas) are declared for humankind.
Word by Word
क्षमा-अनुग्रह-कृत्-देवःthe god who bestows forgiveness and grace
क्षमा-अनुग्रह-कृत्-देवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkṣamā (प्रातिपदिक) + anugraha (प्रातिपदिक) + kṛt (कृदन्त/प्रातिपदिक; √kṛ) + deva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि—‘क्षमानुग्रहं करोति’ इति (one who grants forgiveness and favor)
संचकारdid; performed
संचकार:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: सम्
यथा-उदितम्as stated; as prescribed
यथा-उदितम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय) + udita (कृदन्त; √vad/√ud? here udita = ‘said/uttered’, √vad implied in usage)
Formअव्ययीभाव समास; अव्ययवत् प्रयोग; अर्थः—‘यथोक्तम्’
वेदेin the Veda
वेदे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootveda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
पञ्चfive
पञ्च:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpañca (अव्यय/संख्याशब्द)
Formसंख्यावाचक (numeral), अव्ययवत्; महायज्ञाः इति विशेष्येण सह
महायज्ञाःgreat sacrifices (mahāyajñas)
महायज्ञाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + yajña (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; कर्मधारय—‘महान्तः यज्ञाः’
नराणाम्of men
नराणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
समुदाहृताःare declared; are enumerated
समुदाहृताः:
Kriyā (क्रिया) / Predicative (विधेय)
TypeVerb
Rootsam-ud-ā-√hṛ (धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; उपसर्गाः: सम्+उद्+आ; कर्मणि प्रयोगभाव (passive sense)