Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 75
Pitṛ-Śrāddha Vidhi: Rājata-dāna, Kṛṣṇājina, and Vedi/Garta Construction
Ancestral Rite Protocols
Devanagari script
रत्निमात्राः प्रमाणेन वितृतीर्थेन संस्मृताः / उपमूले तथा नीला विष्टरार्थं कुशोत्तमाः
Transliteration
ratnimātrāḥ pramāṇena vitṛtīrthena saṃsmṛtāḥ / upamūle tathā nīlā viṣṭarārthaṃ kuśottamāḥ
Translation
By the measure of a ratni (a hand’s breadth) it is remembered as the Vitṛtīrtha. Near the root it should be bluish; for spreading out, the finest kuśa grass is to be used.
Word by Word
रत्नि-मात्राःof a cubit measure
रत्नि-मात्राः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरत्नि (प्रातिपदिक) + मात्रा (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (परिमाणवाचक); पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
प्रमाणेनby measure/standard
प्रमाणेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootप्रमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, एकवचन (Instrumental singular)
वि-तृतीर्थेनwith the (special) spreading/arranging method (vitṛtīrtha)
वि-तृतीर्थेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवि (उपसर्ग) + तृतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, एकवचन; साधन-भाव (instrumental)
संस्मृताःremembered/mentioned
संस्मृताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-स्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; विशेषण/विधेय
उपमूलेat the base/near the root
उपमूले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootउपमूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण) विभक्ति, एकवचन (Locative singular)
तथाthus, likewise
तथा:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: 'thus/also')
नीलाःblue/dark
नीलाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनील (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
विष्टर-अर्थम्for spreading/expansion
विष्टर-अर्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootविष्टर (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अर्थे षष्ठी/चतुर्थी-भावः: 'for the sake of spreading'); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) विभक्ति, एकवचन; प्रयोजनार्थक (accusative of purpose)
कुश-उत्तमाःexcellent kuśa-grass (blades)
कुश-उत्तमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुश (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन