Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 55
Pitṛ-Śrāddha Vidhi: Rājata-dāna, Kṛṣṇājina, and Vedi/Garta Construction
Ancestral Rite Protocols
Devanagari script
अपसव्यं वितृभयश्च दद्यादञ्जनमुत्तमम् / निपात्य जानु सर्वेषां वस्त्रार्थं सूत्रमेव वा
Transliteration
apasavyaṃ vitṛbhayaśca dadyādañjanamuttamam / nipātya jānu sarveṣāṃ vastrārthaṃ sūtrameva vā
Translation
In the apasavya manner, and with the act that dispels fear, one should give the finest añjana. Then, kneeling before all, one should offer thread for a garment—or even a single thread alone.
Word by Word
अपसव्यम्to the left/anticlockwise (apasavya)
अपसव्यम्:
कर्मप्रवृत्तिनिमित्त/क्रियाविशेषण (Manner/Direction)
TypeAdjective
Rootअपसव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (direction/position)
वितृभयः(a ritual agent/attendant) vitṛbhaya
वितृभयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवितृभय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; (पाठभेद/दुर्लभ-शब्द)
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
दद्यात्should give
दद्यात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अञ्जनम्collyrium/ointment
अञ्जनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअञ्जन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
उत्तमम्excellent/best
उत्तमम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of अञ्जनम्)
निपात्यhaving placed/setting down
निपात्य:
पूर्वक्रिया (Kriyā-viśeṣaṇa)
TypeVerb
Rootनि + पत् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund), धातु: पत् with नि-; अर्थ: having placed/caused to fall
जानुknee
जानु:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजानु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
सर्वेषाम्of all (persons)
सर्वेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन
वस्त्र-अर्थम्for the purpose of cloth
वस्त्र-अर्थम्:
प्रयोजन (Purpose)
TypeNoun
Rootवस्त्र + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष: वस्त्रस्य अर्थः (for the sake/purpose of cloth)
सूत्रम्thread
सूत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसूत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
एवindeed/only
एव:
अवधारण (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण (emphatic particle)
वाor
वा:
विकल्प (Alternative)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय, विकल्प (disjunctive particle)