Shloka 24
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
तयोः सकाशमिन्द्रेण प्रेषितो हव्यवाहनः / अनायो रतिविघ्नं च त्वमाचर हुताशन
Transliteration
tayoḥ sakāśamindreṇa preṣito havyavāhanaḥ / anāyo rativighnaṃ ca tvamācara hutāśana
Translation
Havyavāhana (Agni), sent by Indra, went to them. (Indra said:) “O Hutāśana, without delay, bring about an obstacle to their love-play.”
Word by Word
तयोःof those two
तयोः:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन
सकाशम्near, to the presence
सकाशम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसकाश (प्रातिपदिक/अव्ययीभावार्थ)
Formअव्यय; उपसर्गार्थक/अधिकरणार्थे ‘near, in the presence of’
इन्द्रेणby Indra
इन्द्रेण:
Kartr-karana (कर्ता/हेतुक-करण)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
प्रेषितःsent
प्रेषितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-इष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘sent’
हव्यवाहनःHavyavāhana (Agni, carrier of oblations)
हव्यवाहनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहव्य (प्रातिपदिक) + वाहन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (हव्यं वहति)
अनायःwithout delay
अनायः:
Sambodhana/Prayojaka (सम्बोधन/आदेश)
TypeAdjective
Rootअनाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; संबोधनार्थे/विशेषणरूपेण ‘without delay’ (पाठभेदे ‘अनायासः’)
रतिविघ्नम्obstruction to their love-making
रतिविघ्नम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरति (प्रातिपदिक) + विघ्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (रतेः विघ्नः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st), एकवचन
आचरdo/perform
आचर:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-चर् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद
हुताशनO Hutāśana (Agni)
हुताशन:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootहुत (प्रातिपदिक) + अशन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (हुतं अश्नाति)