Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 16
Vaivasvata-Manu Sarga and the Re-Manifestation of the Saptarṣis (वैवस्वतसर्गः—सप्तर्षिप्रादुर्भावः)
Devanagari script
ऊचुः सर्वे सदान्योन्यं जनलोके महार्षयः / एत एव महाभागा वरुणे वितते ऽध्वरे
Transliteration
ūcuḥ sarve sadānyonyaṃ janaloke mahārṣayaḥ / eta eva mahābhāgā varuṇe vitate 'dhvare
Translation
In Janaloka those great Ṛṣis would ever say to one another: “These indeed are the greatly blessed, present at Varuṇa’s widely spread sacrifice (adhvara).”
Word by Word
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सदाalways
सदा:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (always)
अन्योन्यम्to one another
अन्योन्यम्:
Karma (कर्म)
TypeIndeclinable
Rootअन्योन्य (प्रातिपदिक)
Formपरस्पर-अव्यय (reciprocal adverb), कर्मवत् प्रयोगः
जनलोकेin the world of people
जनलोके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (जनानां लोकः)
महार्षयःgreat sages
महार्षयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—कर्मधारय
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
एवindeed
एव:
Avadharana (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphasis)
महाभागाःthe greatly fortunate
महाभागाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—कर्मधारय; ‘भाग’ = fortune/share
वरुणेin/at (the rite of) Varuṇa
वरुणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
विततेspread out, performed
वितते:
Adhikarana-sambandha (अधिकरण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + तन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to adhvare)
अध्वरेin the sacrifice
अध्वरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन