Shloka 13

श्रीशकुन्तलोवाच विश्वामित्रात्मजैवाहं त्यक्ता मेनकया वने । वेदैतद् भगवान् कण्वो वीर किं करवाम ते ॥ १३ ॥

śrī-śakuntalovāca viśvāmitrātmajaivāhaṁ tyaktā menakayā vane vedaitad bhagavān kaṇvo vīra kiṁ karavāma te

Śakuntalā said: I am the daughter of Viśvāmitra. My mother, Menakā, abandoned me in the forest. O hero, the mighty sage Kaṇva knows all this; tell me, how may I serve you?

śrī-śakuntalāŚrī Śakuntalā
śrī-śakuntalā:
Vaktṛ-nirdeśa (वक्तृ-निर्देश)
TypeNoun
Rootśrī (उपपद/प्रातिपदिक) + śakuntalā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; karmadhāraya honorific title
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
FormLiṭ (Perfect), Parasmaipada, Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana
viśvāmitra-ātmajādaughter of Viśvāmitra
viśvāmitra-ātmajā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviśvāmitra (प्रातिपदिक) + ātmajā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; ṣaṣṭhī-tatpuruṣa ‘viśvāmitrasya ātmajā’
evaindeed/only
eva:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvadhāraṇa-nipāta (अवधारण-निपात)
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormSarvanāma; Prathamā (1st), Ekavacana
tyaktāabandoned
tyaktā:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√tyaj (धातु)
FormKta (past passive participle) used predicatively; Strīliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana
menakayāby Menakā
menakayā:
Karaṇa/Kartṛ (करण/कर्तृ)
TypeNoun
Rootmenakā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Tṛtīyā (3rd), Ekavacana
vanein the forest
vane:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvana (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Saptamī (7th), Ekavacana
vedaknows
veda:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vid (धातु)
FormLaṭ (Present), Parasmaipada, Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana
etatthis
etat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootetat (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Dvitīyā (2nd), Ekavacana
bhagavānthe venerable one
bhagavān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana
kaṇvaḥKaṇva
kaṇvaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkaṇva (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana
vīraO hero
vīra:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvīra (प्रातिपदिक)
FormPuṁliṅga, Sambodhana (Vocative), Ekavacana
kimwhat
kim:
Karma/Prashna (कर्म/प्रश्न)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Dvitīyā (2nd), Ekavacana; interrogative pronoun used adverbially
karavāmashall we do
karavāma:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
FormLoṭ (Imperative/benedictive sense in 1st person plural usage), Parasmaipada, Uttama-puruṣa (1st), Bahuvacana
tefor you/to you
te:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootyuṣmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormCaturthī (4th) / Ṣaṣṭhī (6th), Ekavacana (enclitic); here dative sense

Śakuntalā informed Mahārāja Duṣmanta that although she never saw or knew her father or mother, Kaṇva Muni knew everything about her, and she had heard from him that she was the daughter of Viśvāmitra and that her mother was Menakā, who had left her in the forest.

Ś
Śakuntalā
V
Viśvāmitra
M
Menakā
K
Kaṇva

FAQs

This verse states that Śakuntalā is the daughter of Viśvāmitra and was abandoned by Menakā in the forest, a fact known to the sage Kaṇva.

She cites Kaṇva as an authoritative witness who knows the truth of her parentage, establishing her identity and credibility within the narrative.

She speaks truthfully about her origins and appeals to a trustworthy authority—teaching honesty, clarity, and reliance on genuine guidance when one’s integrity is questioned.