Shloka 24

Balarāma Visits Vraja: Consoling the Gopīs and Dragging the Yamunā

Devanagari script

स्रग्व्येककुण्डलो मत्तो वैजयन्त्या च मालया । बिभ्रत् स्मितमुखाम्भोजं स्वेदप्रालेयभूषितम् । स आजुहाव यमुनां जलक्रीडार्थमीश्वर: ॥ २४ ॥ निजं वाक्यमनाद‍ृत्य मत्त इत्यापगां बल: । अनागतां हलाग्रेण कुपितो विचकर्ष ह ॥ २५ ॥

Transliteration

sragvy eka-kuṇḍalo matto vaijayantyā ca mālayā bibhrat smita-mukhāmbhojaṁ sveda-prāleya-bhūṣitam

Translation

Intoxicated with joy, Lord Balarāma wore flower garlands, including the famed Vaijayantī, and a single earring; beads of perspiration adorned His smiling lotus face like snowflakes. Then the Lord summoned the Yamunā River so He might sport in her waters.

Synonyms

• स्रग्वी: wearing a garland
• स्रग्वी: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स्रग्विन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; स्रज् (माला) अस्य अस्ति इति (मतुप्/इन्-प्रत्ययान्त)

• एक-कुण्डलः: having a single earring
• एक-कुण्डलः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक) + कुण्डल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; द्विगु-समासः (एकं कुण्डलं यस्य)

• मत्तः: intoxicated
• मत्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मत्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• वैजयन्त्या: with the Vaijayantī (garland)
• वैजयन्त्या: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: वैजयन्ती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• मालया: with a garland
• मालया: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: माला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन

• बिभ्रत्: bearing, carrying
• बिभ्रत्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: √भृ (धातु)
• Form: वर्तमानकाले कृदन्त (present active participle/शतृ), परस्मैपद; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• स्मित-मुख-अम्भोजम्: his lotus-like face with a smile
• स्मित-मुख-अम्भोजम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्मित (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक) + अम्भोज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (स्मितं मुखे, मुखम् अम्भोजवत्)

• स्वेद-प्रालेय-भूषितम्: adorned with beads of sweat like frost
• स्वेद-प्रालेय-भूषितम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: स्वेद (प्रातिपदिक) + प्रालेय (प्रातिपदिक) + भूषित (कृदन्त; √भूष् धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; भूषित = भूतकाले कृदन्त (PPP); समासः (स्वेद-प्रालेयेन भूषितम्)

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• आजुहाव: called, summoned
• आजुहाव: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ह्वा (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; उपसर्ग: आ-; पुनरुक्त-आगम (जुहाव)

• यमुनाम्: Yamunā (river)
• यमुनाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: यमुना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• जल-क्रीडा-अर्थम्: for water-sport
• जल-क्रीडा-अर्थम्: Prayojana (प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक) + क्रीडा (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/उद्देश्य), एकवचन; प्रयोजनार्थे द्वितीया; तत्पुरुषः (जल-क्रीडायाः अर्थम्)

• ईश्वरः: the Lord
• ईश्वरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Characters & Entities

• Balarāma
• Yamunā

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about Balarama calling the Yamuna?

In Canto 10, Chapter 65, Balarāma—joyful and adorned—summons the Yamunā to approach so He may enjoy water pastimes, showing His divine lordship even over sacred rivers.

Why does Balarama wear the Vaijayanti garland in this verse?

The verse highlights Balarāma’s divine beauty and royal, transcendental opulence; the Vaijayantī garland signifies the Lord’s auspiciousness and supremacy during His līlā.

Practical application of this pastime in modern life?

It reminds devotees to see sacred nature (like rivers) in relation to the Lord and to approach joy and celebration as offerings connected to devotion rather than mere indulgence.