Shloka 1

मैत्रेय उवाच जनेषु प्रगृणत्स्वेवं पृथुं पृथुलविक्रमम् । तत्रोपजग्मुर्मुनयश्चत्वार: सूर्यवर्चस: ॥ १ ॥

maitreya uvāca janeṣu pragṛṇatsv evaṁ pṛthuṁ pṛthula-vikramam tatropajagmur munayaś catvāraḥ sūrya-varcasaḥ

Maitreya said: As the citizens thus offered prayers and praise to the mighty King Pṛthu, the four Kumāras, radiant like the sun, arrived there.

maitreyaḥMaitreya
maitreyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmaitreya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
FormPerfect (लिट्), Parasmaipada, 3rd person (प्रथम), Singular
janeṣuamong the people
janeṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootjana (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Plural
pragṛṇatsuwhile (they) were praising
pragṛṇatsu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeVerb
Rootpra-√gṛ (धातु)
FormPresent active participle (शतृ), Locative (7th/सप्तमी), Plural; agreeing with janeṣu: ‘while (they) were praising’
evamthus
evam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
FormAvyaya; adverb
pṛthumPṛthu
pṛthum:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpṛthu (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; proper name
pṛthula-vikramamof immense prowess
pṛthula-vikramam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpṛthula (प्रातिपदिक) + vikrama (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; कर्मधारय-समास: ‘pṛthulaḥ vikramaḥ yasya’/‘pṛthula-vikrama’ = ‘of vast valor’; qualifying pṛthum
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
FormAvyaya; adverb of place
upajagmuḥapproached / came
upajagmuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootupa-√gam (धातु)
FormPerfect (लिट्), Parasmaipada, 3rd person (प्रथम), Plural
munayaḥsages
munayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural
catvāraḥfour
catvāraḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcatvāri (प्रातिपदिक/संख्या)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; numeral adjective qualifying munayaḥ
sūrya-varcasaḥhaving radiance like the sun
sūrya-varcasaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsūrya (प्रातिपदिक) + varcas (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; तत्पुरुष-समास: sūrya-varcas = ‘sun-like radiance’; qualifying munayaḥ
M
Maitreya
P
Pṛthu Mahārāja
F
Four Kumāras

FAQs

This verse shows that when Pṛthu was being publicly praised for his noble strength and rule, exalted sages were drawn to him—indicating that genuine glorification of virtue and devotion attracts saintly association and divine guidance.

The narrative begins their arrival here: Pṛthu’s fame and righteous conduct drew the sunlike Kumāras to his assembly, setting the stage for spiritual instruction and upliftment through the meeting of a saintly king and liberated sages.

Honor and support genuine virtue, and actively seek sādhu-saṅga—by hearing from authentic teachers and engaging in sincere praise of the good—because such an atmosphere invites higher counsel and elevates one’s character.