Shloka 14

Devanagari script

प्रदोषो निशिथो व्युष्ट इति दोषासुतास्त्रय: । व्युष्ट: सुतं पुष्करिण्यां सर्वतेजसमादधे ॥ १४ ॥

Transliteration

pradoṣo niśitho vyuṣṭa iti doṣā-sutās trayaḥ vyuṣṭaḥ sutaṁ puṣkariṇyāṁ sarvatejasam ādadhe

Translation

Doṣā bore three sons—Pradoṣa, Niśitha, and Vyuṣṭa. Vyuṣṭa’s wife Puṣkariṇī gave birth to a greatly powerful son named Sarvatejā.

Synonyms

• प्रदोषः: Pradoṣa
• प्रदोषः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रदोष (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग

• निशिथः: Niśitha
• निशिथः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: निशिथ (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग

• व्युष्टः: Vyuṣṭa
• व्युष्टः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: व्युष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/निदर्शन-अव्यय (quotative)

• दोषासुताः: sons of Doṣā
• दोषासुताः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दोषा + सुत (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (‘दोषायाः सुताः’), प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन, पुल्लिङ्ग

• त्रयः: three
• त्रयः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन, पुल्लिङ्ग; संख्याविशेषण

• व्युष्टः: Vyuṣṭa
• व्युष्टः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: व्युष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग

• सुतम्: a son
• सुतम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन, पुल्लिङ्ग

• पुष्करिण्याम्: in Puṣkariṇī (his wife)
• पुष्करिण्याम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पुष्करिणी (प्रातिपदिक)
• Form: सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन, स्त्रीलिङ्ग

• सर्वतेजसम्: (named) Sarvatejas
• सर्वतेजसम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व + तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय/तत्पुरुष-समास (determinative: ‘सर्वं तेजः यस्य/सर्वतेजस्’), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग; विशेष्य ‘सुतम्’

• आदधे: begot / placed (in womb)
• आदधे: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

Characters & Entities

• Doṣā
• Pradoṣa
• Niśitha
• Vyuṣṭa
• Puṣkariṇī
• Sarva-tejas

FAQs

Who are Pradoṣa, Niśitha, and Vyuṣṭa in the Srimad Bhagavatam?

They are described in Bhagavatam 4.13.14 as the three sons of Doṣā (personified Night), representing twilight, midnight, and dawn.

What does Bhagavatam 4.13.14 say about Sarva-tejas?

It states that Vyuṣṭa, through his wife Puṣkariṇī, begot a son named Sarva-tejas, whose name indicates great radiance or splendor.

What is the practical lesson of these genealogies in the Bhagavata Purana?

They train the reader to see time, nature, and dynasties as governed by divine order, fostering humility and remembrance that all beings arise within Bhagavān’s cosmic arrangement.