Mantra 7
Sukta 53
Sanskrit (Devanagari)
उद् वयं तमसस्परि रोहन्तो नाकमुत्तमम्। देवं देवत्रा सूर्यमगन्म ज्योतिरुत्तमम्
IAST Transliteration
úd vayáṃ támasas pári róhanto nā́kam uttamám | deváṃ devatrā́ sū́ryam ágann jyótiḥ uttamám ||
English Translation (Griffith/Whitney)
Up have we climbed, beyond the darkness, unto the highest heaven. God-ward we have attained the god, the Sun—the highest Light.
Word by Word
उद्up, forth
उद्:
—
TypeIndeclinable
Rootउद् (उपसर्ग) / √उद् (उद्-उत्थाने) भावार्थे
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypeNoun (Pronoun)
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तमसःfrom darkness
तमसः:
अपादान
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
परिaround; beyond; away from
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
रोहन्तःascending, rising
रोहन्तः:
कर्तृ (वयम्-विशेषणम्)
TypeVerb (Participle)
Root√रुह् (रुहँ आरोहणे) → रोहन्त् (वर्तमान कृदन्त)
नाकम्heaven, the celestial realm
नाकम्:
कर्म
TypeNoun
Rootनाक (प्रातिपदिक)
उत्तमम्highest, supreme
उत्तमम्:
कर्म (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootउत्तम (विशेषण-प्रातिपदिक)
देवम्the god
देवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
देवत्राamong the gods; in the divine sphere
देवत्रा:
अधिकरण (देश/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootदेवत्रा (अव्यय; देव + -त्रा)
सूर्यम्the Sun
सूर्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
अगन्मwe went; we reached
अगन्म:
क्रिया
TypeVerb
Root√गम् (गमॢँ गतौ)
ज्योतिःlight
ज्योतिः:
कर्म (अगन्म इत्यस्य)
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
उत्तमम्highest, most excellent
उत्तमम्:
कर्म (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootउत्तम (विशेषण-प्रातिपदिक)
Attribution
Rishi: Atharvanic tradition (index attributions vary)
Devata: Sūrya (Sun), Jyotis (Light)
Chandas: Anuṣṭubh (approx.)
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From oppression (tamas) to uplift and serenity (uttama jyotis).","listener_experience":"A clean, brightening relief; sense of safety and ‘breathing space’ after constriction.","intensity":5}