Mantra 3
Sukta 60
Sanskrit (Devanagari)
धाता दाधार पृथिवीं धाता द्यामुत सूर्यम्। धातास्या अग्रुवै पतिं दधातु प्रतिकाम्यऽम्
IAST Transliteration
dhātā́ dādhāra pṛthivī́ṃ dhātā́ dyā́m utá sū́ryam | dhātā́syā́ ágruvai pátiṃ dadhātu pratikā́myam
English Translation (Griffith/Whitney)
Dhātṛ hath set firm the Earth; Dhātṛ the Heaven, and the Sun: so may Dhātṛ for this maiden appoint a husband answering to desire.
Word by Word
धाताthe Creator/Ordainer (Dhātṛ)
धाता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधा (धातृ- प्रातिपदिक) / धातृ
दाधारhas upheld/supported
दाधार:
क्रिया
TypeVerb
Rootधृ (धारणे)
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
धाताthe Creator/Ordainer
धाता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधा (धातृ- प्रातिपदिक) / धातृ
द्याम्the heaven/sky
द्याम्:
कर्म
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
उतand/also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत
सूर्यम्the sun
सूर्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
धाताthe Creator/Ordainer
धाता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधा (धातृ- प्रातिपदिक) / धातृ
अस्याःof this (woman/this one)
अस्याः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्रुवैto the अग्रु (a woman/maiden; Vedic term)
अग्रुवै:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअग्रु (प्रातिपदिक)
पतिम्a husband/lord
पतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
दधातुmay he place/grant
दधातु:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (दधाति)
प्रतिकाम्यम्according to desire; desirable/as wished
प्रतिकाम्यम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रति + काम्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; काम् + यत्/ण्यत्, ‘desired’)
Attribution
Rishi: Atharvanic tradition
Devata: Dhātṛ
Chandas: Anuṣṭubh (probable)
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From awe at cosmic stability to calm confidence in personal appointment.","listener_experience":"Grounded reassurance; sense of being ‘held’ by order.","intensity":4}