Mantra 4
Sukta 16
Sanskrit (Devanagari)
अलसालासि पूर्व सिलाञ्जालास्युत्तरा । नीलागलसाला
IAST Transliteration
alasā́lā asi pū́rvā silāñjā́lāsi úttarā | nīlā́galasālā́
English Translation (Griffith/Whitney)
Thou art Alasālā, the former; thou art Silāñjālā, the latter—thou art Nīlāgalasālā.
Word by Word
अलसालाAlasālā (a plant/herb name)
अलसाला:
कर्तृ (वाक्ये विषय/उद्देश्य-रूपेण) अथवा नामनिर्देशः
TypeNoun
Rootअलसाला (प्रातिपदिक; वनस्पति/औषधि-नाम)
असिyou are
असि:
(अस्ति-क्रिया) — कर्तृ-सम्बन्धः
TypeVerb
Root√अस् (भू) — ‘to be’
पूर्वाthe former/earlier (one)
पूर्वा:
कर्तृ/विशेष्य (अलसाला-विशेषणम्) अथवा नामनिर्देशः
TypeAdjective (used substantively) / Noun
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
सि(you) are
सि:
(अस्ति-क्रिया)
TypeVerb (elliptic form)
Root(पाठभेद/संहितापाठ-विशेषः) — सम्भाव्यं ‘असि’ इत्यस्य संक्षेप/विकल्परूपम्
सिलाञ्जालाŚilāñjālā (a medicinal substance; rock-exudate)
सिलाञ्जाला:
कर्तृ/विषय (नामनिर्देशः) अथवा अलसाला-सम्बद्ध-नाम
TypeNoun
Rootसिलाञ्जाल (प्रातिपदिक; द्रव्य/औषधि-नाम; ‘rock-exudate’)
असिyou are
असि:
(अस्ति-क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (भू)
उत्तराthe latter/following (one)
उत्तरा:
कर्तृ/विशेष्य (सिलाञ्जाला-विशेषणम्) अथवा नामनिर्देशः
TypeAdjective (used substantively) / Noun
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
नीलागलसालाNīlāgalasālā (a plant/herb name; ‘blue-throated-sālā’ as a compound epithet)
नीलागलसाला:
कर्तृ/विषय (नामनिर्देशः)
TypeNoun (compound name)
Rootनील + गल + साला (समास; प्रातिपदिक; औषधि/वनस्पति-नाम)
Attribution
Rishi: Atharvanic
Devata: Eye-affliction under multiple names
Chandas: Anuṣṭubh (compressed/elliptical)
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From uncertainty (many faces) to wonder/clarity (one captured identity).","listener_experience":"A ‘click’ of recognition; reassurance that nothing is unaccounted for.","intensity":4}