Mantra 3

Sukta 97

Sanskrit (Devanagari)

इमं वीरमनु हर्षध्वमुग्रमिन्द्रं सखायो अनु सं रभध्वम्। ग्रामजितं गोजितं वज्रबाहुं जयन्तमज्म प्रमृणन्तमोजसा

IAST Transliteration

imáṃ vīrám ánu harṣadhvam ugrám índraṃ sakhāyo ánu sáṃ rabhadhvam | grāmájitaṃ gójitaṃ vájrabāhuṃ jáyantam ájma pramṛṇántaṃ ójasā ||

English Translation (Griffith/Whitney)

After this hero exult ye; this mighty Indra, O comrades, follow and together lay hold of him—village-winner, cattle-winner, thunderbolt-armed—conquering in the fray, smiting down with might.

Word by Word

• इमम्: this (one)
• इमम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वीरम्: hero, brave man
• वीरम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)

• अनु: after, along, in support of
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु

• हर्षध्वम्: rejoice!, exult!
• हर्षध्वम्: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: हृष् (धातु)

• उग्रम्: fierce, mighty
• उग्रम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म
• Type: Noun (Proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• सखायः: O friends
• सखायः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सखि (प्रातिपदिक)

• अनु: after, along
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु

• सम्: together, completely
• सम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: सम्

• रभध्वम्: take hold (of)!, grasp!
• रभध्वम्: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: रभ् (धातु) [सम्-रभ्]

• ग्रामजितम्: conqueror of villages/communities
• ग्रामजितम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: ग्रामजित् (प्रातिपदिक; ग्राम + √जि ‘to conquer’)

• गोजितम्: winner of cattle
• गोजितम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: गोजित् (प्रातिपदिक; गो + √जि)

• वज्रबाहुम्: whose arm is the thunderbolt; thunderbolt-armed
• वज्रबाहुम्: कर्म
• Type: Adjective/Noun-epithet
• Root: वज्रबाहु (प्रातिपदिक; वज्र + बाहु)

• जयन्तम्: conquering, victorious
• जयन्तम्: कर्म
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: √जि (धातु) → जयन्त् (वर्तमान-कृदन्त)

• अज्म: battle, contest, conflict
• अज्म: कर्म
• Type: Noun
• Root: अज्मन् (प्रातिपदिक)

• प्रमृणन्तम्: crushing, destroying
• प्रमृणन्तम्: कर्म
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: √मृण्/मृड् (धातु) + प्र (उपसर्ग) → प्रमृणन्त् (वर्तमान-कृदन्त)

• ओजसा: with strength, by might
• ओजसा: करण
• Type: Noun
• Root: ओजस् (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (not specified in the provided excerpt)

Devata: Indra (and the patron as Indra-like vīra)

Chandas: Triṣṭubh-like (probable)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"raudra","emotional_arc":"Rousing joy → collective alignment → fierce certainty of conquest.","listener_experience":"Adrenalized courage, group solidarity, readiness to act.","intensity":8}