Mantra 4
Sukta 26
Sanskrit (Devanagari)
प्रैषा यज्ञे निविदः स्वाहा शिष्टाः पत्नीभिर्वहतेह युक्ताः
IAST Transliteration
praiṣā́ yajñé nivídaḥ svā́hā śiṣṭā́ḥ patnī́bhir vahatehá yuktā́ḥ
English Translation (Griffith/Whitney)
The ritual impulsions in the sacrifice, the nivid-formulas—Svāhā—duly ordered, with the Wives, bear (them) hither, yoked for the work.
Word by Word
प्रैषाthe summons/command; the sending forth
प्रैषा:
कर्तृ (वाक्ये विषय/उद्देश्य-रूपेण) अथवा कर्म (वहते इत्यस्य वह्यमान-वस्तु)
TypeNoun
Rootप्रैषा- (प्रैष्/प्रेष्-प्रातिपदिकम्; ‘प्रेषण/आह्वान/आदेश’)
यज्ञेin the sacrifice
यज्ञे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootयज्ञ- (प्रातिपदिकम्)
निविदःthe invitatory formulas (nivid-s)
निविदः:
कर्तृ (शिष्टाः इत्यस्य विशेष्याः) अथवा कर्म (वहते इत्यस्य वह्यमानाः)
TypeNoun
Rootनिविद्- (प्रातिपदिकम्; ‘निविद्’ = यज्ञे देवतानाम् आह्वान-स्तुति/निवेदनम्)
स्वाहाsvāhā (oblation-call)
स्वाहा:
— (उद्गार/मन्त्राङ्गम्)
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/उद्गार-शब्दः)
शिष्टाःprescribed/ordained; instructed
शिष्टाः:
— (विशेषणम्)
TypeAdjective/Participle
Rootशिष् (धातुः) → शिष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिकम्; क्त-प्रत्ययः)
पत्नीभिःwith the wives
पत्नीभिः:
करण (सहकारि/सहचर-भावे ‘with/by the wives’)
TypeNoun
Rootपत्नी- (प्रातिपदिकम्)
वहतेthe two carry/bring
वहते:
क्रिया
TypeVerb
Rootवह् (धातुः)
इहhere
इह:
अधिकरण (देश-निर्देशः)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्ययम्)
युक्ताःyoked/appointed; joined (in due order)
युक्ताः:
— (विशेषणम्)
TypeAdjective/Participle
Rootयुज् (धातुः) → युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिकम्; क्त-प्रत्ययः)
Attribution
Rishi: Atharvanic tradition (anonymous/collective)
Devata: Yajñāṅgas personified (praiṣa, nivid) / sacrificial order
Chandas: Anuṣṭubh-like (ritual formula cadence)
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From directive gathering to calm completion (sealed by svāhā).","listener_experience":"Sense of order, preparedness, and ritual confidence.","intensity":4}