Previous Mantra

Mantra 6

Sukta 27

ऊर्ध्वा दिग् बृहस्पतिरधिपतिः श्वित्रो रक्षिता वर्षमिषवः । तेभ्यो नमोऽधिपतिभ्यो नमो रक्षितृभ्यो नम इषुभ्यो नम एभ्यो अस्तु । यो३स्मान् द्वेष्टि यं वयं द्विष्मस्तं वो जम्भे दध्मः

ū́rdhvā́ dig bṛ́haspátir ádhipatiḥ śvitró rakṣitā́ várṣam íṣavaḥ | tébhyo námo ’dhipátibhyo námo rakṣitṛ́bhyo náma íṣubhyo náma ébhyo astu | yó ’smān dvéṣṭi yáṃ vayáṃ dvíṣmas táṃ vo jámbhe dadhmaḥ ||

Upward is the Quarter: Bṛhaspati is its Over-lord; Śvitra is its Guardian; the Rain is its Arrows. To them be homage—to the Over-lords homage, to the Guardians homage, to the Arrows homage; to these be homage—so be it. Whoso hateth us, and whom we hate, him we commit unto your jaws.

ऊर्ध्वाupward, upper
ऊर्ध्वा:
विशेषण (दिग्-विशेषण)
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
दिक्direction (quarter)
दिक्:
Kartā (नामवाक्ये विषयः)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Kartā (नामवाक्ये विधेयः/सम्बन्धी)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
अधिपतिःoverlord, presiding lord
अधिपतिः:
Kartā (नामवाक्ये विधेयः)
TypeNoun
Rootअधिपति (प्रातिपदिक)
श्वित्रःŚvitra (a guardian/deity-name)
श्वित्रः:
Kartā (नामवाक्ये विधेयः)
TypeNoun
Rootश्वित्र (प्रातिपदिक)
रक्षिताprotector, guardian
रक्षिता:
Kartā (नामवाक्ये विधेयः)
TypeNoun
Rootरक्षितृ (प्रातिपदिक)
वर्षम्rain (as a mass/collective)
वर्षम्:
Kartā (नामवाक्ये विषयः; ‘इषवः’ इत्यस्य समुच्चयः)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
इषवःarrows; (here) rain-shafts/darts
इषवः:
Kartā (नामवाक्ये विधेयः/समुच्चयः)
TypeNoun
Rootइषु (प्रातिपदिक)
तेभ्यःto/for them
तेभ्यः:
Sampradāna (नमः-योगे दत्तिवत्) / Apādāna (abl.-sense possible)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नमःobeisance
नमः:
Karma (क्रियावाचक-नमस्कारः)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
अधिपतिभ्यःto the overlords
अधिपतिभ्यः:
Sampradāna (नमः-योगे)
TypeNoun
Rootअधिपति (प्रातिपदिक)
नमःobeisance
नमः:
Karma
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
रक्षितृभ्यःto the protectors
रक्षितृभ्यः:
Sampradāna (नमः-योगे)
TypeNoun
Rootरक्षितृ (प्रातिपदिक)
नमःobeisance
नमः:
Karma
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
इषुभ्यःto the arrows (rain-darts)
इषुभ्यः:
Sampradāna (नमः-योगे)
TypeNoun
Rootइषु (प्रातिपदिक)
नमःobeisance
नमः:
Karma
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
एभ्यःto these
एभ्यः:
Sampradāna (नमः-योगे)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्तुlet it be
अस्तु:
(अस्ति-क्रिया; कर्ता=नमः/नमस्कारः)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
यःwho
यः:
Kartā (द्वेष्टि-क्रियायाः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma (द्वेष्टि-क्रियायाः)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
द्वेष्टिhates
द्वेष्टि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootद्विष् (धातु)
यम्whom
यम्:
Karma (द्विष्मः-क्रियायाः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वयम्we
वयम्:
Kartā (द्विष्मः-क्रियायाः)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
द्विष्मःhate
द्विष्मः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootद्विष् (धातु)
तम्him
तम्:
Karma (दध्मः-क्रियायाः)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वःfor you; of you
वः:
Sampradāna (दध्मः—‘for you/into your…’) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जम्भेin the jaws, in the mouth
जम्भे:
Adhikaraṇa (स्थान—‘in the jaws’)
TypeNoun
Rootजम्भ (प्रातिपदिक)
दध्मःwe place, we put
दध्मः:
(क्रिया; कर्ता=वयम्, कर्म=तम्)
TypeVerb
Rootधा (धातु; दध्मः = दधा-मः)

Rishi: Atharvanic tradition (not specified in the input)

Devata: Ūrdhvā Dik with Bṛhaspati; Śvitra as guardian; Varṣa as iṣavaḥ

Chandas: Anuṣṭubh-like cadence (requires full hymn metrical audit)

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"raudra","emotional_arc":"From establishing higher authority → reverent sealing → forceful disposal of threat.","listener_experience":"Protected under a ‘canopy’ of counsel and cleansing rain; empowered composure.","intensity":7}