Previous Mantra

Mantra 8

Sukta 19

अवसृष्टा परा पत शरव्ये ब्रह्मसंशिते । जयामित्रान् प्र पद्यस्व जह्येऽषां वरंवरं मामीषां मोचि कश्चन

áva-sṛṣṭā párā pata śarávye bráhma-saṁśite | jáyā́mitrān prá padyasva jahy eṣā́ṁ váraṁ-varaṁ mā́mīṣā́ṁ móci káścana ||

Loosed forth, fly onward, O Arrow, sharpened by the sacred spell. Conquer the foes; rush on, and smite their best man each by each: let none of them escape at all.

अवसृष्टाreleased, let loose
अवसृष्टा:
कर्तृ (आज्ञार्थे संबोधन-विशेषणम्)
TypeAdjective/Participle
Rootअव-√सृज् (सृजति) / क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त
पराaway, forth
परा:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootपरा (उपसर्ग/अव्यय)
पतfly!
पत:
क्रिया
TypeVerb
Root√पत् (पतति)
शरव्येO arrow/shaft (missile)
शरव्ये:
संबोधन
TypeNoun
Rootशरव्य (प्रातिपदिक)
ब्रह्मसंशितेO (arrow) sharpened/tempered by sacred power (brahman)
ब्रह्मसंशिते:
संबोधन-विशेषण
TypeAdjective
Rootब्रह्म-सम्-√शि/√शै? (सं-शित ‘whetted/sharpened’) / ‘ब्रह्मसंशित’ (समास-प्रातिपदिक)
जयconquer!
जय:
क्रिया
TypeVerb
Root√जि (जयति)
अमित्रान्enemies
अमित्रान्:
कर्म
TypeNoun
Rootअमित्र (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
पद्यस्वadvance/step forth!
पद्यस्व:
क्रिया
TypeVerb
Rootप्र-√पद् (पद्यते)
जहिstrike/kill!
जहि:
क्रिया
TypeVerb
Root√हन् (हन्ति)
एषाम्of these (persons)
एषाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वरंवरम्each best one; one by one (the choicest)
वरंवरम्:
कर्म-विशेषण/क्रियाविशेषण
TypeNoun (used adverbially)
Rootवर (प्रातिपदिक) + पुनरुक्ति (वरं-वरम्)
माdo not
मा:
वाक्य-निषेध
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
इषाम्of them
इषाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) [वैदिक रूप: इषाम् = इदेषाम्/एषाम्-समकक्षम्]
मोचिmay (he/it) not be released/freed
मोचि:
क्रिया
TypeVerb
Root√मुच् (मुच्यते) / वैदिक injunctive-aorist passive
कश्चनanyone (at all)
कश्चन:
कर्तृ (मोचि इत्यस्य)
TypePronoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चन (निपात)

Rishi: Atharvanic seer (anukramaṇī-dependent)

Devata: Śaravya (personified arrow) as operative agent; Indraic victory implicit

Chandas: Anuṣṭubh

{"primary_rasa":"raudra","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"Release → acceleration → lethal certainty → closure (no escape).","listener_experience":"A hardening of resolve; intense focus; sense of ‘one-way’ momentum.","intensity":9}