Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 13

आदित् पश्याम्युत वा शृणोम्या मा घोषो गच्छति वाङ् मासाम्। मन्ये भेजानो अमृतस्य तर्हि हिरण्यवर्णा अतृपं यदा वः

ā́d ít paśyāmy utá vā́ śṛṇomy ā́ mā ghóṣo gacchati vā́ṅ mā āsā́m | mányे bhajā́nó amṛ́tasya tárhi híraṇyavarṇā́ átr̥paṁ yadā́ vaḥ

Now, indeed, I see; yea, I hear: to me comes sound—speech comes to me—from these. I deem that then I partake of immortality, O golden-hued ones, when I, erst unsated, have you.

आदित्then/just then (emphatic)
आदित्:
TypeIndeclinable
Rootआ + इत् (निपात-समूह; आद्/अथ + इत्) पारम्परिकः
पश्यामिI see
पश्यामि:
Kartā (अहं) अप्रकटः
TypeVerb
Root√पश् (दृश्-अर्थे)
उतand/also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (निपातः)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा (विकल्पार्थक-निपातः)
शृणोमिI hear
शृणोमि:
Kartā (अहं) अप्रकटः
TypeVerb
Root√श्रु (श्रवणे)
towards; up to
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपातः)
माme
मा:
Karma/सम्प्रदान (क्रियानुसारम्) — ‘to/at me’
TypePronoun
Rootअस्मद् (अहम्-शब्दः)
घोषःa sound/cry
घोषः:
Kartā
TypeNoun
Rootघोष (प्रातिपदिकम्)
गच्छतिgoes/comes
गच्छति:
TypeVerb
Root√गम् (गतौ)
वाक्speech/voice
वाक्:
Kartā (समुच्चितः) / अथवा ‘घोषः’ इत्यस्य विशेषणार्थे
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिकम्)
मासाम्of the months
मासाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिकम्)
मन्येI think/suppose
मन्ये:
Kartā (अहं) अप्रकटः
TypeVerb
Root√मन् (मन्यते—बुद्धौ/मतौ)
भेजानःpartaking; devoted (sharing)
भेजानः:
Kartā (मन्ये इत्यस्य कर्तृ-विशेषणम्) / ‘I, being devoted/partaking’
TypeParticiple
Root√भज् (सेवायाम्/भागे) → भेजान (कृदन्त-प्रातिपदिकम्)
अमृतस्यof immortality/nectar
अमृतस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिकम्)
तर्हिthen/at that time
तर्हि:
TypeIndeclinable
Rootतर्हि (निपातः)
हिरण्यवर्णाःgolden-colored
हिरण्यवर्णाः:
Kartā (अतृपम् इत्यस्य) / सम्बोधन-सम्भावना
TypeAdjective
Rootहिरण्यवर्ण (प्रातिपदिकम्; समासः)
अतृपम्I was not satisfied / I did not become satiated
अतृपम्:
Kartā (अहं) अप्रकटः
TypeVerb
Root√तृप् (तर्पणे) + नङ् (निषेध) → अ-तृप्
यदाwhen
यदा:
TypeIndeclinable
Rootयदा (सम्बन्ध-निपातः)
वःof you / to you (pl.)
वः:
सम्बन्ध/सम्प्रदान (प्रसङ्गानुसारम्)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वम्-शब्दः)

Rishi: Atharvanic tradition (unspecified)

Devata: Āpas (golden-coloured waters) as bearers of amṛta

Chandas: Likely Anuṣṭubh with Atharvanic flexibility; exact scan uncertain

{"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"Awakening (I see/I hear) → arrival of resonance/speech → quiet wonder of immortality-participation.","listener_experience":"A sense of coming back online; gentle amazement and relief.","intensity":5}