Mantra 1

Sukta 87

Sanskrit (Devanagari)

अध्वर्यवोऽरुणं दुग्धमंशुं जुहोतन वृषभाय क्षितीनाम्। गौराद् वेदीयां अवपानमिन्द्रो विश्वाहेद् याति सुतसोममिच्छन्

IAST Transliteration

ádhvaryavo ’ruṇáṃ dugdhám áṃśuṃ juhótana vṛṣabhā́ya kṣitī́nām | gáurād védīyām avapā́nam índro viśvā́ha íd yā́ti sutásomam icchán |

English Translation (Griffith/Whitney)

O Adhvaryus, offer ye the ruddy, milked-out Soma-stalk unto the Bull of the peoples. From the bright vessel, at the altar, Indra evermore draws near, desiring the pressed Soma for his draught.

Word by Word

• अध्वर्यवः: O Adhvaryu priests
• अध्वर्यवः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अध्वर्यु (प्रातिपदिक)

• अरुणम्: ruddy, tawny
• अरुणम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: अरुण (प्रातिपदिक)

• दुग्धम्: milked (milk)
• दुग्धम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: दुह् (धातु) → दुग्ध (कृदन्त/भूतकृदन्त)

• अंशुम्: the Soma-stalk / Soma
• अंशुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अंशु (प्रातिपदिक)

• जुहोतन: offer (in oblation)!
• जुहोतन: क्रिया
• Type: Verb
• Root: हु (धातु)

• वृषभाय: for the bull (mighty one)
• वृषभाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: वृषभ (प्रातिपदिक)

• क्षितीनाम्: of the dwellings/peoples
• क्षितीनाम्: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: क्षिति (प्रातिपदिक)

• गौरात्: from the bull/bright one (Soma/Agni epithet)
• गौरात्: अपादान
• Type: Noun
• Root: गौर (प्रातिपदिक)

• वेदीयाम्: on the altar
• वेदीयाम्: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: वेदी (प्रातिपदिक)

• अवपानम्: a draught/drinking (libation)
• अवपानम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अवपान (प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• विश्वाह: all day / every day
• विश्वाह: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: विश्वाह (अव्यय)

• इत्: indeed, just
• इत्: सम्बन्ध/निपात
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात/अव्यय)

• याति: goes
• याति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• सुतसोमम्: pressed Soma
• सुतसोमम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सुतसोम (प्रातिपदिक; सुत + सोम समास)

• इच्छन्: desiring
• इच्छन्: कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Verb
• Root: इष्/इच्छ् (धातु) → इच्छन्त् (वर्तमान कृदन्त)

Attribution

Rishi: Rigvedic attribution (soma/Indra context; specific r̥ṣi per RV source).

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (source-dependent)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From directive ritual command to the felt nearness of a mighty ally.","listener_experience":"Confidence, readiness, and the sense of being backed by a larger power.","intensity":7}