Mantra 1

Sukta 14

Sanskrit (Devanagari)

वयमु त्वामपूर्व्य स्थूरं न कच्चिद् भरन्तोऽवस्यवः । वाजे चित्रं हवामहे

IAST Transliteration

vayám u tvā́m apū́rvya sthū́raṃ ná kaccíd bháranto 'vasyávaḥ | vā́je citráṃ havāmahe

English Translation (Griffith/Whitney)

We, bringing our offerings, craving succor, invoke thee—unrivalled, stout—whom none anywhere surpasseth; we call the wondrous one for the prize of strength.

Word by Word

• वयम्: we
• वयम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उ: indeed / also
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• त्वाम्: you (as object)
• त्वाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अपूर्व्य: unprecedented / unsurpassed
• अपूर्व्य: कर्म
• Type: Adjective
• Root: अपूर्व्य (अ- + पूर्व्य; प्रातिपदिक)

• स्थूरम्: strong / stout
• स्थूरम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: स्थूर (प्रातिपदिक)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध)

• कच्चित्: surely? / perhaps? (interrogative particle)
• कच्चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: कच्चित् (निपात/प्रश्नार्थ)

• भरन्तः: bearing / bringing
• भरन्तः: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √भृ (भरणे)

• अवस्यवः: seeking help/favor; desirous of aid
• अवस्यवः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: अवस् (प्रातिपदिक; ‘help, favor’) + यु-वन् (इच्छार्थक/तत्प्रवृत्त) → अवस्यु (प्रातिपदिक)

• वाजे: in the contest / in the prize (of strength)
• वाजे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• चित्रम्: wondrous / brilliant
• चित्रम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: चित्र (प्रातिपदिक)

• हवामहे: we invoke / we call upon
• हवामहे: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √ह्वे (आह्वाने) [Vedic: √हव्]

Attribution

Rishi: RV-derived; traditionally Vasiṣṭha-associated in AV 20 context

Devata: Indra (contextual)

Chandas: Gāyatrī/Anuṣṭubh-like short meter (RV-style; exact pada-count suggests a gāyatrī-type cadence)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"Need for help → confident invocation → wonder directed toward winning strength.","listener_experience":"Quick uplift; sense of being backed by a superior ally.","intensity":6}