Mantra 5

Sukta 12

Sanskrit (Devanagari)

ते त्वा मदा इन्द्र मादयन्तु शुष्मिणं तुविराधसं जरित्रे। एको देवत्रा दयसे हि मर्तानस्मिन्छूर सवने मादयस्व

IAST Transliteration

té tvā́ madā́ indra mādayantu śuṣmíṇaṃ tuvīrā́dhasaṃ jaritré | éko devatrā́ dáyase hí mártān asmíñ chū́ra sávane mādayasva

English Translation (Griffith/Whitney)

Let those raptures, Indra, exhilarate thee—the strong, the bounteous—for the singer. Alone among the gods thou dealest gifts to mortals: in this pressing, O Hero, be thou exhilarated.

Word by Word

• ते: they (those)
• ते: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्वा: you
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मदाः: intoxicating draughts / exhilarations
• मदाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• मादयन्तु: may they gladden / intoxicate
• मादयन्तु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मद् (धातु) [मादयति = causative]

• शुष्मिणम्: mighty, vigorous
• शुष्मिणम्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: शुष्मिन् (प्रातिपदिक; शुष्म + इन्)

• तुविराधसम्: of great bounty / very munificent
• तुविराधसम्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: तुविराधस् (प्रातिपदिक; तुवि + राधस्)

• जरित्रे: to the singer/praiser
• जरित्रे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: जरितृ (प्रातिपदिक)

• एकः: alone, single
• एकः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)

• देवत्रा: among/with the gods; in the divine sphere
• देवत्रा: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: देवत्रा (अव्यय; देव + त्रा)

• दयसे: you distribute / you give
• दयसे: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) / दय्? (वैदिक प्रयोगः) → दयसे

• हि: indeed, for
• हि: (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• मर्तान्: mortals
• मर्तान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: मर्त (प्रातिपदिक)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शूर: O hero
• शूर: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: शूर (प्रातिपदिक)

• सवने: in the pressing/oblation (soma-pressing)
• सवने: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: सवन (प्रातिपदिक)

• मादयस्व: gladden yourself / become exhilarated
• मादयस्व: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मद् (धातु) [मादयति = causative]

Attribution

Rishi: Vasiṣṭha-tradition (RV parallel provenance; AV 20 is RV-derived)

Devata: Indra (Soma-exhilarated)

Chandas: Triṣṭubh (RV-style strophic meter; AV 20 follows RV metrics)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From offering of exhilaration to confident expectation of gifts.","listener_experience":"Surge of strength and trust in support; readiness to act.","intensity":7}