Mantra 1
Sukta 139
Sanskrit (Devanagari)
आ नूनमश्विना युवं वत्सस्य गन्तमवसे । प्रास्मै यच्छतमवृकं पृथु च्छर्दिर्युयुतं या अरातयः
IAST Transliteration
ā́ nū́nám aśvinā yuváṃ vatsásya gantám ávase | prā́smái yacchatam avṛkáṃ pṛthú chardír yuyutáṃ yā́ arā́tayaḥ
English Translation (Griffith/Whitney)
Hither, even now, O Aśvins, come ye twain to Vatsa’s aid. Grant him a broad, wolf-free shelter; drive ye away the harms that press.
Word by Word
आhither; towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
नूनम्now; indeed
नूनम्:
—
TypeIndeclinable
Rootनूनम्
अश्विनाO Aśvins (the two horsemen)
अश्विना:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
युवम्you two
युवम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
वत्सस्यof the calf/child
वत्सस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
गन्तम्come (you two)!
गन्तम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
अवसेfor help; for aid
अवसे:
सम्प्रदान (purpose/benefit)
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक)
प्रforth; forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग)
अस्मैto him; for him
अस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यच्छतम्grant (you two)!
यच्छतम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootयम् (धातु)
अवृकम्wolf-free; without wolves/dangers
अवृकम्:
कर्म (of यच्छतम्)
TypeAdjective
Rootअ-वृक (प्रातिपदिक; नञ्-समास)
पृथुbroad; wide
पृथु:
कर्म (of यच्छतम्)
TypeAdjective
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
छर्दिःshelter; protection
छर्दिः:
कर्म (of यच्छतम्)
TypeNoun
Rootछर्दिस् (प्रातिपदिक)
युयुतम्ward off; keep away (you two)!
युयुतम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootयु (धातु; ‘to separate/keep away’)
याःwhich; those (f.)
याः:
कर्तृ (of implied ‘are’ / apposition) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अरा॑तयःnon-givers; hostile ones; enemies
अरा॑तयः:
कर्तृ (of ‘to be kept away’) / अपादान (to be repelled) संदर्भतः
TypeNoun
Rootअ-राति (प्रातिपदिक; नञ्-समास) / अराति
Attribution
Rishi: RV-derived; associated with narratives of Vatsa in RV tradition; exact r̥ṣi requires anukramaṇī confirmation.
Devata: The Aśvins (dual)
Chandas: RV meter; requires scan.
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"karuna","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From urgent plea to calm containment and relief.","listener_experience":"Feeling held, protected, and less alone in crisis.","intensity":5}