Mantra 4
Sukta 5
Sanskrit (Devanagari)
दीर्घस्ते अस्त्वङ्कुशो येना वसु प्रयच्छसि । यजमानाय सुन्वते
IAST Transliteration
dīrghás te astv aṅkuśó yéna vásu práyacchasi | yájamānāya sunvaté
English Translation (Griffith/Whitney)
Long be thy goad wherewith thou bestowest wealth, unto the sacrificer, unto him that presseth Soma.
Word by Word
दीर्घःlong
दीर्घः:
Kartā (विधिलिङ्-आशीर्लिङ् वाक्ये कर्तृ-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदीर्घ (प्रातिपदिक)
तेof you / your
ते:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्तुlet it be
अस्तु:
(अकर्मक) — भाव/विधेय
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
अङ्कुशःgoad, hook
अङ्कुशः:
Kartā (अस्तु इत्यस्य कर्तृ/विधेय-नाम)
TypeNoun
Rootअङ्कुश (प्रातिपदिक)
येनby which
येन:
Karaṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वसुwealth, good (thing)
वसु:
Karma
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
प्रयच्छसिyou bestow / grant
प्रयच्छसि:
Kartā (त्वम्) + कर्म (वसु)
TypeVerb
Rootप्र-यम् (धातु)
यजमानायto the sacrificer
यजमानाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootयजमान (प्रातिपदिक)
सुन्वतेto (him) pressing (Soma) / offering
सुन्वते:
Sampradāna (यजमानाय इत्यस्य विशेषणत्वेन)
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootसु (धातु) → सुन्वत् (वर्तमान-कृदन्त, शतृ)
Attribution
Rishi: RV-derived.
Devata: Indra
Chandas: Anuṣṭubh
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From calm petition → assurance of wealth-bestowal through Indra’s directed power.","listener_experience":"Grounded confidence, sense of being ‘supported’ materially.","intensity":5}