Mantra 3
Sukta 19
Sanskrit (Devanagari)
सूर्यो दिवोदक्रामत् तां पुरं प्र णयामि वः । तामा विशत तां प्र विशत सा वः शर्म च वर्म च यच्छतु
IAST Transliteration
sū́ryo divódakrāmat; tā́m púraṃ prá ṇayāmi vaḥ | tā́m ā́ viśata, tā́m prá viśata; sā́ vaḥ śárma ca várma ca yacchatu ||
English Translation (Griffith/Whitney)
The Sun from heaven strode forth: that fortress I lead forward unto you. Enter ye into it, enter ye full into it: may she bestow on you both shelter and armour.
Word by Word
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
दिवःof/from heaven
दिवः:
अपादान (अर्थे: ‘from heaven’)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौस् (प्रातिपदिक)
अक्रामत्stepped forth / advanced
अक्रामत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootक्रम् (धातु)
ताम्that (her/it)
ताम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पुरम्fortress, stronghold, city
पुरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपुर्/पुर (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
नयामिI lead
नयामि:
क्रिया
TypeVerb
Rootनी (धातु)
वःfor you / of you
वः:
सम्प्रदान (अर्थे: ‘for you’)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ताम्that (her/it)
ताम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आtowards, into
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
विशतम्enter (you two)
विशतम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootविश् (धातु)
ताम्that (her/it)
ताम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रforth, fully
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
विशतम्enter (you two)
विशतम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootविश् (धातु)
साshe/that
सा:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वःfor you
वः:
सम्प्रदान (अर्थे: ‘for you’)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शर्मshelter, comfort
शर्म:
कर्म (यच्छतु इत्यस्य)
TypeNoun
Rootशर्मन् (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
वर्मarmor, protection
वर्म:
कर्म (यच्छतु इत्यस्य)
TypeNoun
Rootवर्मन् (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
यच्छतुlet (her/it) grant / bestow
यच्छतु:
क्रिया
TypeVerb
Rootयम् (धातु; ‘यच्छ-’ = यम् + छ-आगमः)
Attribution
Rishi: Atharvanic tradition (anukramaṇī-dependent)
Devata: Sūrya (Sun)
Chandas: Anuṣṭubh-like cadence (refrain-driven)
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From awe at the sun’s stride to confident, bright security.","listener_experience":"Uplift, clarity, and a sense of being protected by daylight-order.","intensity":7}