Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 65

Sukta 4

अभूद् दूतः प्रहितो जातवेदाः सायं न्यह्न उपवन्द्यो नृभिः । प्रादाः पितृभ्यः स्वधया ते अक्षन्नद्धि त्वं देव प्रयता हवींषि

ábhūd dūtáḥ práhito jātávedāḥ sāyáṃ nyàhṇa upavándyo nṛ́bhiḥ | prā́dāḥ pitṛ́bhyaḥ svadháyā te ákṣann áddhi tváṃ deva práyatā havī́ṃṣi ||

Jātavedas became the messenger, dispatched—at evening, at the day’s decline, to be reverenced by men. Thou hast delivered unto the Fathers with svadhā; they have eaten. Do thou, O god, eat the duly presented oblations.

अभूत्became; was
अभूत्:
— (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
दूतःmessenger
दूतः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
प्रहितःsent forth; dispatched
प्रहितः:
कर्तृ (कर्तृपदस्य विशेषणम्)
TypeAdjective/Participle
Rootप्र-हि (धातु) → प्रहित (कृदन्त)
जातवेदाःJātavedas (Agni)
जातवेदाः:
कर्तृ (दूतः इत्यस्य समानाधिकरणम्)
TypeNoun (proper/epithet)
Rootजातवेदस् (प्रातिपदिक; अग्नि-विशेषनाम)
सायम्in the evening
सायम्:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootसायम् (अव्यय)
निdown; in
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/निपात)
अह्नःof the day
अह्नः:
सम्बन्ध (काल-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
उपवन्द्यःworthy of salutation
उपवन्द्यः:
कर्तृ (कर्तृपदस्य विशेषणम्)
TypeAdjective/Participle
Rootउप-वन्द् (धातु) → उपवन्द्य (कृदन्त)
नृभिःby men
नृभिः:
करण (यैः उपवन्द्यः)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
प्रादाःyou gave forth; you granted
प्रादाः:
— (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-दा (धातु)
पितृभ्यःto the Fathers (ancestors)
पितृभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
स्वधयाwith svadhā (ancestral oblation/food)
स्वधया:
करण
TypeNoun
Rootस्वधा (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अक्षन्they ate
अक्षन्:
— (क्रिया)
TypeVerb
Rootअश् (धातु)
अद्धिeat!
अद्धि:
— (क्रिया)
TypeVerb
Rootअद् (धातु)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवO god (O Deva)
देव:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootदेव (प्रातिपदिक)
प्रयताprepared; duly offered
प्रयता:
कर्म (कर्मपदस्य विशेषणम्)
TypeAdjective/Participle
Rootप्र-यम् (धातु) → प्रयत (कृदन्त)
हवींषिoblations
हवींषि:
कर्म
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)

Rishi: Pitṛ-hymn seer tradition of AV 18

Devata: Agni Jātavedas (primary), Pitaraḥ (secondary recipients)

Chandas: Anuṣṭubh

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From solemn dusk reverence to quiet wonder at successful interworld communication and closure.","listener_experience":"Assurance, protected threshold, gentle awe.","intensity":4}