Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 42

Sukta 3

त्वमग्न ईडितो जातवेदोऽवाड्ढव्यानि सुरभीणि कृत्वा। प्रादाः पितृभ्यः स्वधया ते अक्षन्नद्धि त्वं देव प्रयता हवींषि

tvám agne īḍitó jātavédo’vā́ḍ dhavyā́ni surabhī́ṇi kṛtvā́ | prā́dāḥ pitṛ́bhyaḥ svadháyā te ákṣann áddhi tváṃ deva práyatā havī́ṃṣi

Thou, Agni, praised, O Jātavedas, having made the offerings fragrant, hast borne them down and given them to the Fathers with svadhā; they have eaten. Do thou, O God, eat the well-prepared oblations.

त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि
ईडितःpraised
ईडितः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeParticiple (past passive) / Adjective
Rootईड् (स्तुतौ) → ईडित (क्त) / ईडित-
जातवेदःO Jātavedas (knower of births/all beings)
जातवेदः:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootजातवेदस् (प्रातिपदिक) < जात (√जन्) + वेदस्
अवdown/away; (as preverb)
अव:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootअव
आड्ढburned/consumed (down)
आड्ढ:
क्रिया
TypeVerb (injunctive/imperative-like Vedic form)
Rootआ + √दह्/√दह्? (वेद. रूप: आड्ढ < आ + दग्ध/दढ्- प्रकारः)
हव्यानिoblations
हव्यानि:
कर्म
TypeNoun
Rootहव्य (प्रातिपदिक)
सुरभीणिfragrant
सुरभीणि:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootसुरभि (प्रातिपदिक)
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
पूर्वकालक्रिया
TypeGerund (absolutive)
Root√कृ (करणे)
प्रforth
प्र:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootप्र
अदाःgave
अदाः:
क्रिया
TypeVerb
Root√दा (दाने)
पितृभ्यःto the Fathers/ancestors
पितृभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootपितृ
स्वधयाwith svadhā (ancestral offering/food)
स्वधया:
करण
TypeNoun
Rootस्वधा
तेof you/your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अक्षन्ate
अक्षन्:
क्रिया
TypeVerb
Root√अश् (भक्षणे)
अद्धिeat!
अद्धि:
क्रिया
TypeVerb
Root√अद् (भक्षणे)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदेव
प्रयताduly prepared/purified
प्रयता:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective/Participle
Rootप्र + √यम् (नियमे) → प्रयत (ppp) / प्रयत-
हवींषिoblations
हवींषि:
कर्म
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)

Rishi: Atharvanic funerary tradition.

Devata: Agni Jātavedas; Pitaraḥ (ancestors) as recipients.

Chandas: Triṣṭubh.

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From praise and preparation → wonder at successful conveyance → calm assurance of acceptance.","listener_experience":"Relief: ‘they have eaten’; sense of completed duty and restored order.","intensity":5}